CONCEPT

Welkom op de informatiepagina over de Blauwe Agenda. Hier lees je alles over wat de Blauwe Agenda is, over welk gebied de Blauwe Agenda gaat, het laatste nieuws, onze verschillende partners, de verschillende projecten die binnen de Blauwe Agenda vallen, handige documenten én wat jij zelf kan doen om samen met de partners van de Blauwe Agenda het watersysteem toekomstbestendig en robuust te maken.

Het belang van een gezond en veerkrachtig watersysteem op de Utrechtse Heuvelrug is groot. Het geïnfiltreerde regenwater op de Heuvelrug komt in de lagergelegen flanken weer als kwel naar boven en dient vele functies. Zo is het van essentieel belang voor de natuur, levert het jaarlijks miljarden liters drinkwater van de hoogste kwaliteit en speelt het een belangrijke rol voor de landbouw op de Heuvelrugflanken. Als gevolg van klimaatverandering en de toenemende druk op het ruimtegebruik is dit echter niet langer vanzelfsprekend. De gebiedspartners van de Heuvelrug werken via de Blauwe Agenda daarom samen aan een robuust en toekomstbestendig watersysteem, waarin alle waterfuncties een duurzame plek vinden. Via dit gebiedsinitiatief maken we gezamenlijk het watersysteem toekomstbestendig en robuust door:

  • Water langer vast te houden;
  • Meer water te infiltreren;
  • Schoner water;
  • Integrale wateroplossingen.

Hierbij geldt dat een robuust en toekomstbestendig watersysteem alle huidige functies ook in de toekomst van voldoende water moet kunnen voorzien (inclusief effecten klimaatverandering).

Het projectgebied

Op de afbeelding hiernaast zie je het projectgebied. Het systeem van de Utrechtse Heuvelrug bestaat uit drie zones met elk hun eigen hydrologische kenmerken.

  • Plateau: In het overgrote deel van het plateau is geen kleilaag aanwezig en ligt de grondwaterstand diep onder het maaiveld. Daardoor is de vegetatie voornamelijk afhankelijk van regenwater dat ter plaatse infiltreert.
  • Flank: Hier is de grondwaterstand minder diep dan op het plateau en is oppervlaktewater aanwezig.
  • Voet: Dit is het laaggelegen gebied met een gedetailleerd slotensysteem.

Het laatste nieuws

Het Ambitiedocument Blauwe Agenda is door alle partners vastgesteld. Dit is een belangrijke mijlpaal in het behalen van een toekomstbestendig watersysteem.

Lees meer

Een intensieve samenwerking is opgezet om gezamenlijk te werken aan de verbetering van een laaggelegen watersysteem, de Laagte van Pijnenburg.

Lees meer

Er wordt hard gewerkt aan het robuust maken van het watersysteem Zeisterbos en Landgoederen. Deze nieuwsbrief uit oktober deelt de laatste ontwikkelingen.

Lees meer

Het project Heuvelrugtuinen wordt na het succes van afgelopen twee jaar verlengd. Met jouw Heuvelrugtuin help jij mee aan het klimaatrobuust maken van de Utrechtse Heuvelrug.

Lees meer

Projectenlijst van de Blauwe Agenda

  • 1. Peil en bodemverhoging watergangen lage flanken (rondom natuurgebieden)

    Deze bouwsteen kent veel raakvlakken met het Plan van Aanpak Verdroging. In dit plan is de Blauwe Agenda genoemd als paraplu waaronder een aantal regionale verkenningen voor verdroogde gebieden op en rond de Heuvelrug kunnen plaatsvinden. Voor de verdrogingsaanpak in deze gebieden zijn diverse interne maatregelen uitgevoerd binnen de gebieden. Voor verder herstel van bijvoorbeeld kwelstromen en grondwaterstanden zijn echter ook maatregelen buiten deze gebieden nodig. De regionale verkenningen moeten inzicht geven in mogelijke maatregelen die bijdragen aan het verder herstel van deze gebieden. Uitvoering van de maatregelen kan dan waarschijnlijk plaatsvinden via AVP / ULG. 

  • 2. Ontvlechten als strategie - gebied Langbroekerwetering

    In juli 2023 moet de provincie Utrecht een Provinciaal Programma Landelijk Gebied opleveren, waarin diverse doelen voor water (KRW), natuurontwikkeling, stikstof, broeikasgassen en woningbouwontwikkeling integraal worden uitgewerkt. Vanuit het Rijksprogramma Bodem en Water Sturend worden hiervoor in oktober 2022 diverse richtinggevende uitspraken meegegeven waarmee het bodem- en watersysteem veel meer dan nu bepalend wordt voor ruimtelijke ontwikkeling. Vanuit de Blauwe Agenda kunnen wij hieraan bijdragen door voor het gebied van de Langbroekerwetering / Krommerijn aan te geven welke randvoorwaarden het bodem- en watersysteem stelt aan verdere ontwikkeling. HDSR kan hiervoor inhoudelijke argumentatie bieden op basis van diverse modelberekeningen.  

  • 3. Vasthouden water hoge flanken in sprengen en beken

    Op de hogere delen van de Heuvelrug is de ontwateringsdiepte vaak voldoende ruim (>1,5 m) om in de bodem water langer vast te houden, zonder dat dit leidt tot schade aan bestaande functies. Een eerste stap hiertoe is het inventariseren van watergangen (sprengen, beken, hoofdwatergangen) die water afvoeren vanaf deze hogere delen. Op basis van het eerder uitgevoerde modelonderzoek in het kader van de kennisontwikkeling is de afvoer van het oppervlaktewatersysteem berekend. Op deze kaart zijn enkele gebieden te onderscheiden waarop afvoer vanuit (omringende) hogere delen plaatsvindt:  

    • Laagte van Pijnenburg; 
    • Omgeving Zeist – Driebergen; 
    • Omgeving Leersum – Amerongen; 
    • Gebied ten zuiden van Maarsbergen (onder ander Heigraaf); 
    • Gebied ten noordoosten van Maarn. 

    Voor deze gebieden zullen we nader detailonderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden voor het verondiepen van de waterbodem of het vasthouden van water door extra stuwen. Belangrijk aandachtspunt daarbij is het in stand houden van voldoende ontwateringsdiepte.  

  • 4. Stimuleren lokaal verloofen naaldbos voor vitaler bos

    Voor deze bouwsteen sluiten we aan bij de uitvoering van het strategisch bosbeleid van de provincie Utrecht. Uit de regionale verkenningen of lokale projecten kan de noodzaak voor extra aanvulling in infiltratiegebieden blijken als die van belang zijn voor het vergroten van kwel in lager gelegen delen. Over deze specifieke gebieden zullen wij nadere afstemming hebben met het strategisch bosbeleid. Ook kunnen wij aangeven wat vanuit het bodem- en watersysteem randvoorwaarden kunnen zijn voor herplant of extra aanplant van bos. 

    De uitvoering van lokaal verloofen zal ook op landgoederen van private eigenaren een rol spelen. Hier kunnen, bijvoorbeeld in samenspraak met UPG, kennissessies voor georganiseerd worden om de eigenaren hierbij te betrekken. Tijdens deze sessies kan informatie over subsidies, randvoorwaarden voor herplant en extra aanplant, voordelen etc. gedeeld worden.

  • 5. Afkoppelen en infiltreren stedelijk hemelwater

    Het afkoppelen van verhard oppervlak en het bijbehorend infiltreren van hemelwater kan een belangrijke bijdrage leveren aan het herstel van de oorspronkelijke infiltratie op de Heuvelrug. Daarbij is het dus van belang dat het water van afgekoppeld oppervlak niet via het oppervlaktewatersysteem wordt afgevoerd, maar in de bodem geïnfiltreerd. Voor de uitvoering hiervan is de medewerking van gemeenten en ontwikkelaars nodig. We willen hen helpen bij het afkoppelen en stimuleren om daar waar mogelijk tot afkoppelen over te gaan. Om meer helderheid te bieden waar wel en niet kan worden afgekoppeld en welke methoden er zijn voor het afkoppelen van verschillende functies stellen we momenteel een Leidraad Afkoppelen Provincie Utrecht op. Daarnaast zullen we bij gemeenten inventariseren of er behoefte is aan meer inzicht in geschikte gebieden door bijvoorbeeld een Kansenkaart Afkoppelen op te stellen. Vanuit het programma klimaatadaptatie van de provincie Utrecht wordt ook gewerkt aan groen-blauwe schoolpleinen waarin afkoppelen een belangrijke rol speelt. 

    Het stimuleren van afkoppelen kan, bij voorkeur in samenwerking met gemeentes, ook direct gericht worden op de bewoners of eigenaren van bedrijventerreinen in en rondom de Utrechtse Heuvelrug. Hier kunnen gerichte (indien mogelijk bestaande) campagnes voor worden ingezet. Bijvoorbeeld de campagne Heuvelrugtuinen kan hiertoe ingezet worden om meer bewustzijn te creëren onder lokale bewoners

  • 6. Inzet extra gezuiverd effluent

    HDSR voert momenteel een pilot uit om te onderzoeken of met extra zuiveringsstappen effluent te realiseren is dat gebruikt kan worden als watervoorziening voor andere functies. Op basis van de uitkomsten van deze pilot bepalen we of het opschalen naar andere zuiveringen kan bijdragen aan een zinvolle waterbeschikbaarheid voor omliggende functies en voor welke functies dit water inzetbaar is. 

  • 7. Optimalisatie bestaande drinkwaterwinningen

    De drinkwaterwinningen op de Utrechtse Heuvelrug zijn qua locaties historisch bepaald in relatie tot de ontwikkeling van woongebieden. Doordat uitwisselmogelijkheden tussen winningen tegenwoordig veel groter zijn en in de toekomst waarschijnlijk verder vergroot zullen worden (project streefstructuur) kan er opnieuw worden gekeken naar de verdeling van de watervraag over locaties. Daardoor kan de inpasbaarheid in de omgeving meer meewegen in hoeveel op welke locatie kan worden gewonnen. Locaties nabij stedelijk gebied met wateroverlast kunnen mogelijk meer winnen, terwijl de omvang van winlocaties nabij natuur mogelijk kan worden beperkt. Daarnaast kunnen er mogelijk alternatieve winconcepten ingezet worden, zoals verdiepen, extra aanvullen of andere bronnen. In het Topconsortia Kennis en Innovatie (TKI) project Flexibiliteit in toekomstige winningen wordt dit nader onderzocht. 

  • 8. Oppervlaktewater voor drinkwater

    In het Topconsortia Kennis en Innovatie (TKI) project Flexibiliteit in toekomstige winningen worden alternatieve bronnen onderzocht.

  • 9. Anticiperend waterbeheer

    Met anticiperend waterbeheer willen we in de praktijk onderzoeken hoe we met anticiperend waterbeheer het systeem beter real-time kunnen sturen op het vasthouden van water. Hierbij vormt het verloop van de grondwaterstanden in de omgeving belangrijke input. Uitdaging is om een gebied te vinden (met mogelijk al een bestaande geautomatiseerde stuw) waar deze pilot kan plaatsvinden. Als pilot gebieden komen mogelijk Woudenberg en hogere delen van het Krommerijngebied in aanmerking. 

  • 10. Maatwerkoplossingen landgoederen

    Diverse landgoederen op de flanken en hoge delen van de Utrechtse Heuvelrug hebben in toenemende mate te maken met schade als gevolg van langdurige droogte. Op de hoge delen zullen deze landgoederen waarschijnlijk niet voldoende kunnen profiteren van de generieke maatregelen die wij nemen in de Blauwe Agenda. Daarom doen wij vanuit de Blauwe Agenda een aanbod aan landgoederen om mee te denken over maatwerkoplossingen. Als pilot willen we dit voor drie landgoederen doen en daarna evalueren over het vervolg. Voor de pilot zullen specialisten vanuit de specialistenpool per landgoed een kort advies opstellen voor mogelijke oplosrichtingen. Hierbij werken we samen met het Erfgoed Expert Team van de provincie Utrecht. Het op te stellen advies omvat: 

    • Een korte systeemanalyse op basis van beschikbare data (DINOloket, legger, veldkennis); 
    • een veldbezoek om de locatie ter plekke te beoordelen; 
    • een korte notitie met daarin de bevindingen en een advies voor oplosrichtingen. 

    Het adviesteam zal bestaan uit hydrologen en ecologen van de provincie Utrecht, waterschap Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden, waterschap Vallei & Veluwe en Vitens.

  • 11. Versterken circulaire en klimaatbestendige landbouw

    Dit thema staat inmiddels hoog op de agenda en wordt grotendeels afgedekt door andere programmas en projecten zoals het programma klimaatadaptatie, de landbouwvisie, actieplan Duurzame landbouw met natuur, voedselagenda en plattelandcoaches. Wij volgen deze projecten en zullen daar waar nodig onze inbreng vanuit het thema water leveren.  

  • 12. Monitoring

    Allereerst willen we in dit project vaststellen wat de informatiebehoefte is. Wat moeten we weten om goed zicht te houden op de ontwikkeling van het watersysteem, de impact van klimaatverandering en het effect van maatregelen? Vanwege de omvang van het gebied zullen we daarbij  pragmatisch te werk moeten gaan. We willen zoveel als mogelijk gebruik maken van lopende metingen en reeds beschikbare data. Omdat beschikbaarheid van bodemvocht op de hoge delen van de Heuvelrug cruciaal is voor de vegetatie willen we meer inzicht in het verloop door het jaar en met name de snelheid van uitdroging in warme, droge perioden. HDSR heeft een database van satelliet data die we gebruiken voor analyse. Dit project moet leiden tot een bondig monitoringsplan en daar waar nodig installatie van aanvullende metingen. 

    NPUH is momenteel, in samenwerking met een verscheidenheid aan stakeholders, bezig met het opzetten van de Heuvelrugmonitor, waar ook parameters met betrekking tot het watersysteem in meegenomen worden. Het is wenselijk om de monitoring voor de Blauwe Agenda te koppelen aan de Heuvelrugmonitor. Op die manier is er één plek waar informatie over trends rondom allerlei ontwikkelingen samengebracht worden en is deze kennis voor iedereen toegankelijk.  

    Sommige parameters binnen de monitoring zullen bijvoorbeeld jaarlijks gemeten moeten worden, zoals de kwaliteit van het oppervlaktewater. NPUH heeft een samenwerkingsovereenkomst met de Universiteit Utrecht en is bezig met het opzetten van studentenonderzoeken op het thema monitoring. Zo kunnen we verkennen of jaarlijks studenten kunnen bijdragen aan de benodigde metingen voor de monitor.   

  • 13. Communicatie en bewustwording

    De communicatie rondom de projecten van de Blauwe Agenda zal worden uitgevoerd in samenwerking met de communicatieadviseurs van de betrokken partners. Hierbij zetten we de werkwijze die we tot nu toe hebben gehanteerd voort. Daarbij wordt de inhoud van de communicatie en de boodschap gezamenlijk voorbereid. De communicatieadviseurs van de partners maken vervolgens gebruik van hun eigen kanalen en geven zelf vorm aan de boodschap. 

    Een belangrijk onderdeel van bewustwording is de ontwikkeling van kennis en dat vervolgens op de juiste plek (bij de juiste personen) krijgen. NPUH heeft een onderzoeksagenda opgesteld en geeft daar nu in samenwerking met de Universiteit Utrecht invulling aan. Indien uit bovenstaande projecten bepaalde kennisleemtes bovenkomen waar aanvullend onderzoek voor nodig is, kan NPUH en de UU daar een rol in spelen door het opzetten van onderzoeksprojecten of grotere onderzoekslijnen. Al de uitkomsten van de onderzoeken kunnen gedeeld worden in de kennisbank van NPUH, zodat de resultaten toegankelijk zijn voor iedereen.  

    Verder is het noodzaak dat de Blauwe Agenda de verbinding vindt met gemeentes en terreineigenaren. Hiervoor kan NPUH (strategische) bijeenkomsten organiseren/faciliteren met gemeentes en/of terreineigenaren die in het werkgebied van de Blauwe Agenda vallen. De inhoudelijke expertise wordt door de andere projectpartners geleverd. Op die manier kan de kennis en capaciteit van verschillende terreineigenaren ook ingezet worden en zal er meer afstemming plaatsvinden en draagvlak ontstaan voor maatregelen voortkomend uit de Blauwe Agenda.  

    Tot slot geldt dat als de uitkomst van bovenstaande projecten vraagt om de participatie of inzet van lokale bewoners of terreineigenaren hier een aparte campagne voor opgezet kan worden (of een bestaande overgenomen). Zie als voorbeeld ook de suggesties onder “Project 5: Afkoppelen en infiltreren stedelijk hemelwater”.  

Lokale projecten

  • Amerongen: bovenstrooms water vasthouden

    We realiseren maatregelen om regenwater bovenstrooms langer vast te houden en te infiltreren en we ontwikkelen een visie voor een klimaatbestendige inrichting van het buitengebied van Amerongen.

  • Eem: verantwoord drinkwater, natte natuur en schoner water

    Vanuit de verantwoorde uitbreiding van drinkwaterwinning wordt integraal naar het gebied gekeken en worden ontwikkelmogelijkheden onderzocht voor duurzame landbouw, natte natuur en een waterbuffer voor de Eem.

  • Heuvelrug-Vallei: samen effectief droogte bestrijden

    We inventariseren waar prioritaire verdrogingslocaties overlappen met terreinen van landgoedeigenaren en terreinbeheerders. We werken samen aan droogtebestrijdingsplannen waarmee het watersysteem klimaatbestendiger wordt.

  • Laagte van Pijnenburg: een waterverkenning

    We maken een waterverkenning met gebiedspartijen in de Laagte van Pijnenburg. We onderzoeken of we op korte termijn water beter kunnen benutten, bijvoorbeeld bij de golfbaan en omliggende landgoederen, en ontwikkelen een waterprogramma.

  • Nonnenland: robuuster en beter ontsloten

    We maken een plan om het watersysteem van het Nonnenland en Praamgracht robuuster te maken en combineren waterherstel met verbetering van de recreatieve opgaven in en rond het gebied.

  • Noorderpark-Ruijgenhoek: verantwoord drinkwater, natte natuur en schoner water

    We onderzoeken de vraag of de drinkwaterproductie kan worden uitgebreid zonder significant nadelige effecten op omliggende natuur en verkennen de mogelijkheden voor natuurontwikkeling, verhoging van de waterkwaliteit en recreatiemogelijkheden in het gebied.

  • Op Hees: ontwikkelen van vochtige hooilanden

    We voeren grondwatermetingen uit om meer inzicht te krijgen in het watersysteem van Op Hees en ontwikkelen nieuwe natte natuur waar zeldzame planten-, insecten- en vlindersoorten van profiteren.

  • Zeist: sprengen, poelen en moerassen in de Stichtse Lustwarande

    We onderzoeken het watersysteem van de Zeisterbossen en landgoederen. We herstellen de vijvers, en indien mogelijk de cultuurhistorische spreng, en maken ze toekomstbestendig. We leggen poelen aan voor de kamsalamander en herstellen zeldzame kwelnatuur door de ontwikkeling van natte schraalgraslanden.

Handige documenten

Wat kan jij doen?

Ook jij kan een bijdrage leveren aan het robuust en toekomstbestendig maken van het watersysteem op en rondom de Utrechtse Heuvelrug.

Ik ben een…

… bewoner of eigenaar van een (bedrijfs)pand:

  • Maak van je (bedrijfs)tuin een Heuvelrugtuin zodat die klimaatadaptief is. En om het je makkelijker te maken, kun je zelf de checklist doorlopen en meteen zien wat jij nog moet doen om een Heuvelrugtuin te hebben. Heuvelrugtuin aangelegd? Meld hem online aan én overtuig je buren om ook mee te doen!
  • Woon je binnen het werkgebied van Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden (globaal gezien is dit de westkant van de Utrechtse Heuvelrug)? Bereken dan jouw Tuinlabel via Klimaatklaar. Je ziet dan direct binnen welke categorie jij nog maatregelen kan nemen om je tuin klimaatadaptief te maken. Ook vind je hier direct informatie over welke subsidies je hiervoor kan aanvragen via het waterschap of jouw gemeente. Mocht je nog meer inspiratie voor maatregelen willen, dan vind je die op VeluweDuurzaam.
  • Woon je binnen het werkgebied van waterschap Vallei & Veluwe (globaal gezien is dit de oostkant van de Utrechtse Heuvelrug)? Kijk dan op VeluweDuurzaam en ontdek welke maatregelen jij kan nemen om je tuin klimaatadaptief. Ook vind je hier direct informatie over welke subsidies je via het waterschap of jouw gemeente kan aanvragen om jouw tuin klimaatadaptief te maken. Mocht je nog meer inspiratie voor maatregelen willen, dan vind je die ook op Klimaatklaar.

… (private) landgoedeigenaar:

  • Vanuit de Blauwe Agenda wordt als een pilot ondersteuning geboden aan een aantal landgoederen, waarbij specialisten meedenken over maatwerkoplossingen (zie project 10 in de projectenlijst). Wil je jouw landgoed hiervoor aanmelden? Mail dan naar info@npuh.nl en dan kijken we samen wat de mogelijkheden zijn.
  • De Erfgoeddeal Kliamaatrobuuste Buitenplaatsen, een samenwerking tussen de provincie Utrecht, provincie Zuid-Holland, provincie Gelderland, Gemeente Zeist, Utrechts Landschap, Utrechts Particulier Grondbezit en Stichting Kastelen, Buitenplaatsen en Landgoederen, heeft geresulteerd in een kennisprogramma Klimaatrobuuste Buitenplaatsen. Hier delen ze informatie en inspiratie voor maatregelen voor buitenplaatsen.
  • Bekijk de Groene Menukaart met concrete tips om jouw landgoed te verduurzamen op het gebied van water & groen, verwarming en elektriciteit, isolatie & ventilatie. Ook staan hier tips voor financiering en subsidies.
  • De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft veel informatie op haar website staan met ingangen naar allerlei informatiebronnen. RCE is o.a. partner in de Routekaart Verduurzaming monumenten. Hier vind je tips en inspiratie van hoe eigenaren van verschillende type monumenten hun monument hebben verduurzaamd.

… bezoeker, recreant of vrijwilliger:

  • Word vrijwilliger en zet je in voor de natuur. Zo wordt jouw dagje recreëren ook meteen waardevol voor het gebied! Enkele voorbeelden waar jij aan de slag kan:
    • Watervrijwilliger bij Vallei & Veluwe of bij Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden, waarbij jij de waterkwaliteit in het gebied gaat meten, de visstand onderzoekt of helpt bij het onderhouden van beken.
    • Vrijwilliger bij de terreinbeherende organisaties, StaatsbosbeheerUtrechts Landschap of Natuurmonumenten, waarbij je bijvoorbeeld helpt bij het natuurbeheer of als gids het gebied ingaat om mensen alles te vertellen over de Utrechtse Heuvelrug én alle (water- en klimaat)uitdagingen.
    • Vrijwilliger bij een (familie-)landgoed in jouw buurt, waarbij je bijvoorbeeld in de moestuin meewerkt of helpt de historische tuin en het omliggende landgoed (vaak bos of heide) te onderhouden. Er zijn vele landgoederen die nieuwe vrijwilligers zoeken, dus er is er altijd wel eentje in jouw buurt!
  • Besef dat je te gast bent in de natuur en houd je dus aan de huisregels. Blijf op de paden, parkeer alleen op de daarvoor bestemde plekken (of nog liever: kom met de trein), kom alleen in het gebied tussen zonsopkomst en zonsondergang, houd uw hond aan de lijn, neem je afval mee naar huis of doe het in een afvalbak, maak geen vuur in de natuur, volg de aanwijzingen van de boswachter en neem geen dingen mee uit de natuur. Op die manier heb jij als recreant of bezoeker zo weinig mogelijk invloed op de natuur, en dat heeft indirect weer een positieve invloed op het watersysteem.

… medewerker van een gemeente:

  • De gemeentes Amersfoort, Baarn, de Bilt, Bunnik, Bunschoten, Eemnes, Maarsen, Renswoude, Rhenen, Soest, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede, Woudenberg en Zeist liggen (deels) binnen het projectgebied van de Blauwe Agenda. Enkele keren per jaar organiseren wij een bijeenkomst voor deze gemeentes om enerzijds alle gemeentes te informeren over de ontwikkelingen vanuit de Blauwe Agenda, en anderzijds input op te halen over wat elke gemeente nodig heeft rondom het thema water. Wil je aansluiten bij dit overleg? Stuur dan een mail naar info@npuh.nl en meld je aan.
  • De Vereniging van Nederlandse Gemeentes heeft een aantal adviezen over wat gemeentes kunnen doen om klimaatadaptiever te worden, o.a. met een focus op droogte en extreem weer.
  • Stimuleer jouw inwoners om klimaatadaptieve of waterbesparende maatregelen te nemen. Zorg bijvoorbeeld voor subsidies voor een regenton, geveltuin, afkoppelen of groen dak. Zijn er al subsidies in jouw gemeente of komen er nieuwe subsidies? Meld ze ook aan bij Klimaatklaar (gemeente in het werkgebied van Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden) of Veluwe Duurzaam (gemeente in het werkgebied van Vallei & Veluwe). Zo zijn de subsidies extra makkelijk vindbaar voor jouw inwoners.

Partners van de Blauwe Agenda