Natuur levert een positieve bijdrage aan de mentale en fysieke gezondheid. Tegelijkertijd is de trend dat jongeren steeds minder tijd in de natuur doorbrengen, ook in en rond het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Juist in deze leeftijdsgroep ontwikkelen jongeren gewoonten en voorkeuren die later vaak onderdeel blijven van hun leefstijl. Deze trend bracht Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug samen met partners zoals de gemeenten op de Utrechtse Heuvelrug, provincie Utrecht en de jongerenraad van het Nationaal Park tot het ontwikkelen van een gezondheids- en natuurprogramma voor middelbare scholieren.
Wat is het doel?
Uit de Monitor Mentale Gezondheid van het RIVM en het Trimbos-instituut blijkt dat de mentale gezondheid van jongeren al langere tijd onder druk staat. Ons nieuwe gezondheids- en natuurprogramma wil jongeren daarom structureel in contact brengen met natuur en hen laten ervaren wat dit kan betekenen voor hun welzijn, vitaliteit en gezonde leefstijl.
Niet als eenmalige uitstap, maar als iets dat jaarlijks terugkeert en op den duur een vanzelfsprekend onderdeel wordt van een gezonde leefstijl. De focus ligt op zowel mentale gezondheid als bredere vitaliteit. Middelbare scholieren denken daarbij zelf ook mee over de invulling van het programma.
Voor wie is het programma?
Het programma richt zich op middelbare scholieren, te beginnen bij eerstejaars. In die fase zijn jongeren nieuwsgierig en ontvankelijk voor nieuwe ervaringen. Het idee is dat ze gedurende hun hele middelbareschooltijd jaarlijks deelnemen, zodat er stap voor stap een echte verbinding ontstaat tussen hun welzijn en de natuur.
Jongeren denken zelf mee
Op 19 mei presenteerden leerlingen van 4 vwo van de Breul in Zeist hun resultaten. De afgelopen weken werkten zij als consultants voor het Nationaal Park en ontwikkelden ze een leefstijlroer voor jongeren van 12 tot 17 jaar. Ze kregen een college van wetenschapper dr. Jolanda Maas over het effect van groen op gezondheid en ervaarden zelf een begeleide luisterervaring in het bos van Sascha Vreekamp van de jongerenraad NPUH. Zo kregen ze zelf al een voorproefje van wat het programma zou kunnen zijn.
Hun advies aan het Nationaal Park? De leerlingen kwamen met diverse ideeën, zoals een ontwerp voor een buitenklaslokaal, een slim systeem met groene zitplekken op het schoolplein waar je via een app kunt zien of ze vrij zijn, en een boerderijexcursie waarbij je leert hoe voedsel wordt geproduceerd.
Wil jij meedenken of meedoen?
Er wordt op dit moment gewerkt aan het ontwikkelen van een pilot binnen het programma. En jij kan daaraan bijdragen. Ben je werkzaam bij een school, een gezondheidsinstelling of een andere organisatie en wil je bijdragen aan dit programma? We horen graag van je. Neem contact op met Jara Schrandt via jaraschrandt@npuh.nl. Voor meer informatie klik hier.
Het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NPUH) is van start gegaan met het vervolgproject ‘Toepassen van de handreiking Nationale Parken als katalysator van gezondheid’ in het NPUH. Dit verloopt in samenwerking met het Nationale Parken Bureau en Collectief Natuurinclusief. Op maandag 14 april organiseerde het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NPUH) een werkbijeenkomst rond het thema natuur en gezondheid. Verschillende partijen, zoals gemeenten, de provincie Utrecht en terreinbeheerders als Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Utrechts Landschap kwamen op Landgoed Zonheuvel bij elkaar om de samenwerking op dit thema verder vorm te geven. De intentie is om producten, activiteiten of projecten te (door)ontwikkelen en toe te werken naar een blijvende regionale samenwerking op dit thema. Er is veel interesse en energie om rondom dit thema aan de slag te gaan, en de bijeenkomst leidde dan ook tot concrete vervolgstappen.
Behoeften en kansen in kaart brengen
Om inzicht te krijgen in de behoeften op het gebied van gezondheid en natuur en de mogelijke rol van het NPUH hierin, heeft het NPUH voorafgaand aan de werkbijeenkomst oriënterende gesprekken gevoerd met stakeholders in de regio. Deze gesprekken dienden tevens als input voor het Nationale Parken Bureau bij het opstellen van de ‘Handreiking Nationale Parken als Katalysator voor Gezondheid’. Twee hoofdthema’s kwamen in de gesprekken naar voren:
- De herstellende kracht van de natuur.
- De positieve invloed van groen op de mentale veerkracht.
Daarnaast deden acht studenten van de opleiding Global Sustainability Science een consultancyproject naar de rol die het NPUH kan spelen in mentale gezondheid. Op basis van literatuuronderzoek, ruimtelijke analyses, een stakeholderanalyse en interviews met zorgprofessionals en beleidsmakers, adviseren zij onder meer om de Utrechtse Heuvelrug toegankelijker te maken voor mensen met fysieke of mentale beperkingen. Ook adviseren zij om het NPUH naar de mensen toe te brengen als zij er zelf niet naartoe kunnen.
Waardevolle input
De werkbijeenkomst begon met een toelichting van de aanleiding van het project door Niels Reinders, projectleider van het realisatieproject ‘Nationale parken en de gezondheidssector’ met cofinanciering vanuit Collectief Natuurinclusief. Vervolgens gaf Loek Hesemans, senior-adviseur natuur en gezondheid bij Staatsbosbeheer, een korte presentatie over de inzet van Staatsbosbeheer op dit thema. Daarna volgde een korte toelichting door dr. Jolanda Maas, senior onderzoeker aan de VU, die al jarenlang onderzoek doet naar de relatie tussen de gezondheid van mensen en hun leefomgeving.
In de tweede helft van de bijeenkomst stond het gezamenlijk verkennen van de invulling van de mogelijke activiteiten binnen het thema centraal. Er werd veel waardevolle input opgehaald over bestaande samenwerkingen en projecten, mogelijke doelgroepen en partners. Deze opbrengst vormt de basis voor de verdere ontwikkeling van de pilots, samen met een op te zetten kerngroep. Er is veel energie om met dit thema concreet aan de slag te gaan!
