Dieren in jouw tuin: bezoek de reizende fototentoonstelling in De Bilt

Wist je dat allerlei dieren zich verborgen houden in jouw tuin? Inwoners op en rondom de Utrechtse Heuvelrug leven bijvoorbeeld samen met veelvoorkomende dieren als de eekhoorn en de merel. Maar ook kunnen ze af en toe een vos of steenmarter in hun tuin spotten. In 2023 plaatsten Heuvelrugtuiniers voor een actie van de projecten Heuvelrugtuinen en Wild in je Achtertuin wildcamera’s in hun achtertuin. Het resultaat: een tijdelijke fototentoonstelling die laat zien wat er allemaal leeft in je achtertuin. De tentoonstelling reist langs verschillende gemeentehuizen op en rondom de Utrechtse Heuvelrug.

Wildcamera’s
200 inwoners op en rond de Utrechtse Heuvelrug kregen in 2023 een wildcamera in hun tuin. Vier weken lang legden die overdag én ’s nachts elke beweging vast. Zo konden deelnemers ontdekken welke dieren hun tuin gebruiken om te schuilen, eten of slapen. De wildcamera’s fotografeerden uiteindelijk 43 verschillende diersoorten, waarvan 15 soorten zoogdieren en 27 vogelsoorten. Veel geziene gasten waren de egel, muis, eekhoorn, vos en das. Van de vogels vlogen de merel, vink en houtduif het meest voorbij. Een deelnemer vertelt: “We zagen vooral konijnen en vogels, wat ons heeft geïnspireerd om meer planten, struiken en bomen in onze tuin te plaatsen. We willen echt iets doen voor de biodiversiteit en om dieren een fijne plek te geven.”

Fototentoonstelling
De fototentoonstelling toont zeven van de mooiste foto’s van deze dieren in de Heuvelrugtuinen. Deze reist sinds november 2024 door de provincie.

Vanaf zaterdag 1 november is de tentoonstelling te zien in de kunstgang van het gemeentehuis De Bilt. Bezoekers kunnen de foto’s daar gratis bekijken tijdens de reguliere openingstijden van het gemeentehuis. Adres: Soestdijkseweg Zuid 173, 3721 AB Bilthoven

Over Heuvelrugtuinen
Heuvelrugtuinen is een initiatief van Nationaal Park Utrecht Heuvelrug, Natuur en Milieufederatie Utrecht en IVN Natuureducatie en wordt mede mogelijk gemaakt door de steun van diverse partners en sponsoren. Elke Heuvelrugtuin is goed voor de natuur en draagt bij aan voldoende drink- en grondwater. Doordat Heuvelrugtuinen zo natuurvriendelijk zijn, zijn ze beter bestand tegen hitte, droogte en wateroverlast. Zo maak je van jouw tuin een stukje Nationaal Park. Op dit moment zijn er 400 Heuvelrugtuinen, door de hele provincie. Jouw tuin ook omtoveren tot Heuvelrugtuin? Kijk dan op jouwheuvelrugtuin.nl.

Jongerenraad Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug zoekt nieuwe leden

De Jongerenraad Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug breidt uit! Ben jij tussen de 16 en 24 jaar oud en woon je in een gemeente op of rondom de Utrechtse Heuvelrug? Wil je meer leren over natuur en meedenken over behoud hiervan? Word dan lid van de Jongerenraad!

Meld je hier aan

De Jongerenraad is een adviesorgaan van jongeren tussen de 16 en 26 jaar. De raad mag gevraagd en ongevraagd advies geven aan de Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NPUH) en haar samenwerkingspartners over alles wat er speelt (of zou moeten spelen) op en rondom de Utrechtse Heuvelrug. Ook zorgt de raad dat jongeren meer betrokken raken bij wat er allemaal speelt. En dat is belangrijk, want het behouden, beschermen en ontwikkelen van natuur, landschap en (cultureel) erfgoed is een complexe uitdaging. En daar kunnen we de ideeën en hulp van jongeren goed bij gebruiken! De Jongerenraad zoekt daarom naar nieuwe leden die de raad komen versterken.

Wat doe je binnen de Jongerenraad?

  • Je adviseert stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en denkt mee over behoud en bescherming van natuur, landschap en (cultureel) erfgoed.
  • Je denkt mee over de toekomst van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug.
  • Je haalt ideeën op bij jongeren op en rondom de Utrechtse Heuvelrug.
  • Je sluit aan bij overleggen met samenwerkingspartners van stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug.
  • Je denkt mee bij de organisatie van activiteiten en campagnes gericht op jongeren en leert hier zo meer over.
  • Je denkt mee over de verdere ontwikkeling van de Jongerenraad.

Waarom zou je deelnemen aan de Jongerenraad NPUH?

  • Je draagt bij aan het behouden, beschermen en ontwikkelen van natuur in jouw directe omgeving.
  • Je leert meer over wat er komt kijken bij de organisatie rondom een Nationaal Park.
  • Je gaat mee op excursies in het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug.
  • Je kunt je eigen projecten/activiteiten initiëren.
  • Je gaat samen met enthousiaste leeftijdsgenoten aan de slag.
  • Je bouwt een netwerk op.
  • Het is een mooie toevoeging aan je CV.
  • En het belangrijkste: het is natuurlijk gewoon heel erg leuk!

Meer weten of je aanmelden? Ga naar www.npuh.nl/jongerenraad! Aanmelden kan t/m 16 november 2025.

Meld je hier aan

 

Nieuwe Heuvelrug voorbeeldtuin in De Bilt in de maak

In De Bilt wordt binnenkort een nieuwe Heuvelrugvoorbeeldtuin aangelegd! De Werkgroep Biodiversiteit De Bilt heeft samen met de gemeente het initiatief genomen om in het park bij het Zonneplein een inspirerende, natuurlijke tuin te realiseren. Deze tuin laat zien hoe bewoners hun eigen tuin kunnen omtoveren tot een plek waar natuur alle ruimte krijgt.

De tuin wordt ingericht volgens het concept van Heuvelrugtuinen – een tuin die goed is voor insecten, vogels en andere dieren, maar ook aantrekkelijk is voor mensen. Er komt bloemrijk grasland, een stukje heide, een klein akkertje en struweel langs de randen. Ook wordt er gewerkt met reliëf om het terrein een natuurlijk karakter te geven.

Informatiebijeenkomst – zaterdag 1 november

Op zaterdag 1 november om 15.00 uur organiseert de Werkgroep Biodiversiteit De Bilt een informatiebijeenkomst op locatie. Iedereen is welkom bij de toekomstige voorbeeldtuin, in het park bij het Zonneplein (achter het gebouw van de Jehova Getuigen aan de Jupiterlaan). Tijdens de bijeenkomst wordt het ontwerp toegelicht en is er ruimte voor vragen en ideeën van omwonenden.

Mocht je niet aanwezig kunnen zijn maar wel graag met de werkgroep in gesprek willen gaan, dan kun je contact opnemen met Bart van Tooren (bartvantooren@xs4all.nl) namens de werkgroep Biodiversiteit de Bilt.
Meer informatie over de werkgroep: www.duurzaamdebilt.nl/portfolio/werkgroep-biodiversiteit

Plantdag – zaterdag 29 november

Een paar weken later, op zaterdag 29 november, gaan de handen uit de mouwen! Samen met buurtbewoners wordt de tuin dan aangeplant. Iedereen – van jong tot oud – kan meedoen.

Wil je graag aansluiten bij de plantdag? Stuur dan een berichtje naar m.grievink@ivn.nl.

Met deze voorbeeldtuin groeit het netwerk van Heuvelrugtuinen weer verder, en wordt ook in De Bilt zichtbaar hoe we samen kunnen zorgen voor meer biodiversiteit, natuur en water op de Utrechtse Heuvelrug.

De mooiste herfstvakantie beleef je buiten!

Van 18 tot en met 26 oktober organiseert Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug opnieuw de jaarlijkse Beleefweek. Of je nu al jaren op de Utrechtse Heuvelrug woont of hier slechts een dag op bezoek bent: iedereen is van harte welkom om deel te nemen aan uiteenlopende activiteiten voor jong en oud.

Tijdens de Beleefweek ontdek je het unieke verhaal van de Utrechtse Heuvelrug. Ga mee op paddenstoelen-safari, haal natte voeten op het Leersumse Veld, of speur samen met je familie naar verhalen van ons erfgoed. Elke dag is er iets nieuws te beleven, van theater en excursies tot workshops en wandelingen.

Met de Beleefweek wil het Nationaal Park bewoners en bezoekers laten ervaren hoe bijzonder dit gebied is. Wist je dat de heuvels waarop we wonen, werken en recreëren al meer dan 150.000 jaar oud zijn? Dat ze van nature zuiver drinkwater produceren? En dat je hier de grootste concentratie landgoederen van Nederland vindt? De Beleefweek vertelt dat verhaal, over heuvels, bossen, landgoederen, water en cultuurhistorie, via bijzondere activiteiten op de mooiste plekken van de Heuvelrug.

Enkele highlights uit het programma

  • Theatrale rondleiding op Landgoed Eyckenstein – 18 oktober
    Twee acteurs nemen bezoekers als baron en barones mee in de geschiedenis van de buitenplaats. Leuk voor kinderen vanaf ca. 6 jaar.
    Meer informatie & aanmelden

  • Audio-ervaring ‘Stemgelijkheid’ – 19 oktober
    Een indrukwekkende ervaring over de rechten van de natuur, ontwikkeld door Sascha Vreekamp van de Jongerenraad NPUH.
    Meer informatie & aanmelden

  • Webinar ‘Heuvelrug vol vlinders’ – 22 oktober
    In samenwerking met De Vlinderstichting: een gratis online sessie vol tuintips voor meer vlinders in jouw Heuvelrugtuin.
    Meer informatie & aanmelden

  • Fabeltastische Herfst op het Leersumse Veld – 22 & 25 oktober
    Maak je eigen boek vol fabeldieren in een betoverende herfstsetting.
    Meer informatie & aanmelden

Daarnaast zijn er talloze speurtochten, paddenstoelenwandelingen en volop mogelijkheden om onze ontdekcentra, de Utrecht Time Machine of de Boscast te ontdekken.

Ontdek het hele programma

Het volledige programma van de Beleefweek vind je op www.npuh.nl/beleefweek

Laat je verrassen, trek je wandelschoenen aan en beleef deze herfst het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug!

Tegel eruit, groen erin! Doe mee met de Tegelruilactie in Soest

Op zaterdag 1 november organiseert het project Heuvelrugtuinen samen met de gemeente Soest een feestelijke Tegelruilactie. Tussen 11.00 en 14.00 uur kun je bij drie locaties in Soest je oude tuintegels inleveren en ze direct omruilen voor inheemse planten, biologische bloembollen én gratis tuinadvies van ervaren vrijwilligers. Neem een foto van je tuin mee voor de beste tips! Let op: op=op.

Heb je meer dan 1 m² tegels om weg te doen? Geen probleem: de Tegeltaxi kan langskomen om de tegels bij je thuis op te halen. Zo maken we samen Soest groener, aantrekkelijker voor bijen en vlinders én beter bestand tegen hitte en wateroverlast.

Wethouder Aukje Treep: “Wegens succes laten we de Tegeltaxi weer rijden. Gaat u ook voor meer groen en haalt u uw tegels uit de tuin? We helpen u graag!”

Vraag de Tegeltaxi aan via de website van de gemeente Soest. Let op: dit is een eenmalige actie en vol=vol.

Locaties waar je tegels kunt ruilen:

  • Soesterberg: Buurtcentrum De Basis, Den Berghplein 1
  • Overhees: parkeerplaats hoek Willaertstraat & Dorpsstreek (tegenover de Ideabieb)
  • ’t Hart: BSO de Zevensprong, Beetzlaan 48

Voor de tegelruil bij de drie locaties hoef je je niet aan te melden. Je kunt gewoon langskomen tussen 11.00 en 14.00 uur.

Groene Burendag in De Bilt: een stukje Heuvelrug in je eigen straat

Op Burendag, afgelopen 27 september, staken de bewoners van het Meidoornpad en de Jasmijnstraat in de Bilt de handen uit de mouwen om hun buurt groener te maken. Dat deden ze niet zomaar, maar in Heuvelrug-stijl. Door tuinen in te richten met streekeigen planten, halen ze letterlijk de Utrechtse Heuvelrug hun wijk in.

Samen aan de slag
Met hulp van gemeente De Bilt, woningcorporatie Woongroen en biologische kwekerij Bijenkans uit de Bilt werden tuinen omgetoverd tot een mini stukjes Heuvelrug. Onder genot van koffie en een broodje kwamen buurtbewoners samen om hun buurt een stukje groener te maken.

Er werden tientallen inheemse planten geplant, zoals dovenetel, veldsalie en kruipend zenegroen. Dat is goed nieuws voor vlinders, bijen en vogels die nu meer voedsel en schuilplekken vinden. Tegels maakten plaats voor planten. Zo kan het water makkelijker de grond in na een heftige regenbui en zal er dus minder water overlast zijn in de toekomst.

“Ik ben heel benieuwd hoe alles in het voorjaar eruitziet als alles gaat bloeien, op naar meer vlinders!” – inwoner van de Bilt

Zelf meedoen?
Wil jij ook een stukje nationaal park in je tuin? Je hoeft geen tuinexpert te zijn om mee te doen. Ook kleine tuinen en balkons kunnen vergroenen en bijdragen aan het nationaal park. Kijk op onze website hoe jij aan de slag kunt, met bijvoorbeeld een online cursus, plantenlijst met soorten die bijdragen aan de biodiversiteit en checklist waar je aan moet denken als je van jouw tuin een Heuvelrugtuin wilt maken.

Houd ook onze agenda in de gaten voor de andere vergroeningsacties, zoals in de Bilt dit najaar het aanleggen van een voorbeeld Heuvelrugtuin op het Zonneplein. Wil je meer leren over Heuvelrugtuinen of vind je het leuk om te helpen bij de aanleg van de tuin, neem contact op met m.grievink@ivn.nl.

 

Vierde Heuvelrugtuinsafari-video online: de tuin van Michelle

In Heuvelrugtuinen bruist het van het leven. Om dat zichtbaar te maken, organiseerden we op 24 mei een Heuvelrugtuinsafari met bioloog Luc Hoogenstein. We bezochten vier tuinen en ontdekten hoeveel planten en dieren er te vinden zijn, gewoon dicht bij huis. Met deze safari’s willen we laten zien hoe inwoners met kleine aanpassingen hun tuin klimaat- en natuurvriendelijk hebben ingericht, en hoe iedereen daarmee kan bijdragen aan meer biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug.

Elke vrijdag delen we een nieuwe video van één van de bezochte tuinen.

Deze week staan we stil bij de tuin van Michelle uit Doorn. Ze heeft een net nieuw aangelegde tuin in Doorn en verteld hoe ze dat heeft aangepakt. En zelfs zo’n nieuwe tuin is waardevol voor de natuur. In Michelle’s tuin is al ontzettend veel leven te vinden, zoals huismussen, wespen en bijen.

Bekijk hier de video

Deze reeks is tot stand gekomen in samenwerking met MN Media en De Groene Stad.

Plant dit najaar biologische bloembollen en help de bij

Het najaar is hét moment om bloembollen te planten. Veel bollen zijn al vroeg in het jaar in bloei en daarmee een belangrijke voedselbron voor bijen, hommels en vlinders. Zo krijgen bestuivers al in het vroege voorjaar nectar en stuifmeel om op kracht te komen.

Wij vinden het belangrijk om aandacht te geven aan BIObollen: deze zijn geteeld in samenwerking met de natuur. Het bodemleven is hier de baas en dus zijn chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest niet welkom. Zodoende zijn de bollen en bloemen veilig voor bestuivers én voor schoon water en schone lucht.

Samen met Natural Bulbs organiseren we daarom een speciale actie:
Bij aankoop van 2 zakjes stinzen-BIObollen ontvang je gratis 1 zakje BIO krokussen!
Gebruik hiervoor de kortingscode: heuvelrugtuin

Wil jij ook bijdragen aan een bloemrijke Heuvelrug? Doe mee en plant dit najaar BIObollen in je tuin!

Bestel hier je stinzenbollen

Volkstuinvereniging ATV Stadion wordt 18e Zusterpark

Op zaterdag 27 september is volkstuinvereniging ATV Stadion in Utrecht officieel toegetreden tot de Zusterparkenbeweging van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Tijdens een feestelijk moment werd het Zusterparkbord om 11.30 uur onthuld door Anneloes van den Brink (ATV Stadion) en Annemarthe Wijnen (namens het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug).

Over ATV Stadion

ATV Stadion, opgericht in 1954, ligt aan de oostkant van Utrecht en vormt samen met Park Bloeyendael een waardevolle groene zone rondom kantorenpark Rijnsweerd. Het terrein van bijna 60.000 m² is een oase van rust en biodiversiteit. Natuurlijk tuinieren staat centraal, evenals het creëren van leefruimte voor vogels, insecten, kleine zoogdieren en andere dieren. Het terrein is overdag vrij toegankelijk voor wandelaars en de vereniging organiseert diverse activiteiten zoals schooltuinen, ‘samentuinen’ en deelname aan landelijke groene initiatieven.

Anneloes van den Brink, secretaris bestuur ATV Stadion: “ATV Stadion sluit zich graag aan bij de Zusterparkenbeweging zodat we, samen met andere kleine en grotere initiatieven, een aaneengesloten stuk groen kunnen vormen. Samen sta je sterk! Als Zusterpark werken we verder aan onze missie om vooruit te gaan met de natuur. We bouwen aan een stuk groen dat stad en platteland met elkaar verbindt en waar mens en dier van kunnen genieten.”

Zusterparkenbeweging

De Zusterparkenbeweging heeft als missie om één groot park te vormen door natuur en groen in én rondom de stad met elkaar te verbinden. Sinds 2019 werken Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en de Zusterparken samen aan het versterken van biodiversiteit, het verbinden van buurtvergroeners en het vergroten van groene leefomgevingen. Met de toetreding van ATV Stadion telt de beweging nu 18 Zusterparken: 13 in de gemeente Utrecht, 4 in Amersfoort en 1 in Veenendaal.

Voor meer informatie over Zusterparken kijk op npuh.nl/zusterparken.

Ontdekcentra Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug in Kasteel Groeneveld en Kwintelooijen feestelijk geopend

Afgelopen donderdag 25 september 2025 werden twee Ontdekcentra in Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug geopend. De Ontdekcentra zijn vanaf 26 september 2025 voor iedereen te bezoeken. 

Locatie

Het Ontdekcentrum in Baarn is gevestigd in de Linnenkamer van Kasteel Groeneveld. In Rhenen bevindt het Ontdekcentrum zich in hetzelfde gebouw als horecazaak House of Bird, in natuurgebied Kwintelooijen. 

Opening

Op 25 september 2025 werden de Ontdekcentra feestelijk geopend door Gijs de Kruif van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Anja Bon van Staatsbosbeheer, Harm-Jan Kreun van Stichting Voorlichting Educatie en Kwintelooijen, Burgemeester Mark Roëll van Baarn, Wethouder Dylan Lochtenberg van Gemeente Veenendaal, Wethouder Dick Poortinga van Gemeente Rhenen, gedeputeerden Mirjam Sterk en Rob van Muilekom van de Provincie Utrecht en kinderburgemeester Lizzy van Gemeente Rhenen en kinderburgemeester Julius van Gemeente Baarn in aanwezigheid van betrokkenen en bestuurders uit de regio. 

Foto’s door o.a. Beeldbank van de Leefomgeving.

Wat is er te zien?

In de ontdekcentra beleven bezoekers op een inspirerende en interactieve manier hoe zij zelf onderdeel zijn van de lokale omgeving. Ze vormen het vertrekpunt voor een andere kijk op de Utrechtse Heuvelrug met aandacht voor natuur, cultuurhistorie en de toekomst van het gebied, én voor de lokale verhalen van Kasteel Groeneveld en Natuurgebied Kwintelooijen. In plaats van alleen informatie te bieden, nodigen de Ontdekcentra uit tot verwondering, bewustwording en verbondenheid met de omgeving. 

Deze plek brengt educatie, voorlichting en natuurbeleving samen, ”aldus Gijs de Kruif (directeur-bestuurder van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug). “Zo vergroten we de waardering voor het Nationaal Park en daarmee de bescherming van dit unieke gebied.”

De Ontdekcentra zijn een initiatief van Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Stichting Voorlichting en Educatie Kwintelooijen en Staatsbosbeheer. 

Interesse in een bezoek? Lees meer over de ontdekcentra.