De ruiters en menners die een Ruitervignet UH aanschaffen, maken het mogelijk voor stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NPUH) om de paardenpaden te onderhouden. Hierdoor kunnen de paden opengesteld blijven door de terreineigenaren die meedoen met het Ruitervignet UH.

De werkzaamheden die door het Ruitervignet UH worden uitgevoerd, kunnen worden onderscheiden in twee soorten:

1. Structurele werkzaamheden
2. Werkzaamheden o.b.v. meldingen

1. Structurele werkzaamheden

Onder structurele werkzaamheden vallen:

• snoeiwerk: het verwijderen van hinderlijke, laaghangende takken en takken die over de paden groeien (heesters / struiken);
• grondwerk: het aanleggen van waterafvoergaten, het afschepppen van modderplekken, het onderhoud en herstel van paden en het slepen van paden.

2. Werkzaamheden o.b.v. meldingen

Wil je een melding doen m.b.t. het onderhoud van de paden of gevaarlijks situaties? Doe dat dan via het Meldingenformulier op de website van NPUH.nl, zodat de informatie bij de opzichter terecht komt. Hij bekijkt de melding, bezoekt de betreffende locatie en voert waar nodig (herstel)werkzaamheden uit.

Inhaalslag

In 2022 is het Ruitervignet UH begonnen met het herstel en onderhoud van de paardenpaden. Daarvoor werd dat nauwelijks gedaan, waardoor er sprake was van veel achterstallig onderhoud. Voor het wegwerken van de grootste problemen kon het Ruitervignet UH in 2022 gebruik maken van een eenmalige subsidie van de Provincie Utrecht.

Na het wegvallen van deze subsidie is het onderhoud en herstel van de paden geheel afhankelijk van de opbrengst van het Ruitervignet. Met andere woorden: het aanschaffen van een Ruitervignet maakt onderhoud van de paardenpaden mogelijk. En dat is belangrijk, want alleen als de paden veilig begaanbaar zijn, mogen ze open blijven. En hoewel er al veel werk is verzet, zijn we nog steeds bezig met een inhaalslag.

Vier deelgebieden

De paden die binnen het Ruitervignet UH vallen, zijn onderverdeeld in vier deelgebieden. De structurele werkzaamheden worden per deelgebied uitgevoerd – elk jaar een ander gebied. Op deze manier is elk gebied om de drie jaar aan de beurt voor groot onderhoud. Werkzaamheden o.b.v. meldingen worden wel doorlopend opgepakt.

Deelgebied 1 – De Vuursche: Baarn / Soest / Hilversum / Maartensdijk

In 2023 is in dit gebied een grote onderhoudsronde met structurele werkzaamheden geweest. Hierbij is snoei- en grondwerk gedaan, waarbij is gewerkt aan het herstel en onderhoud van de paden. De volgende grote onderhoudsronde in dit gebied staat gepland voor 2026. In de tussentijd worden in dat gebied alleen nog (herstel)werkzaamheden uitgevoerd o.b.v. meldingen.

Deelgebied 2 – Austerlitz: Zeist / Austerlitz

In het voorjaar van 2025 is er een grote snoeironde geweest en grondwerk uitgevoerd, als onderdeel van de structurele werkzaamheden. Er zijn waterafvoergaten gemaakt, modderplekken van pad afgeschept, grond en zand wat daar vanaf komt is gebruikt om paden te herstellen en paden zijn gesleept.

Deelgebied 3 – Kaapse bossen: Doorn / Leersum / Maarn

In dit gebied is de afgelopen tijd gesnoeid n.a.v. meldingen. Ook zijn vanwege meldingen een aantal paden opgeknapt en voorzien van watergaten. Structureel snoei- en grondwerk staat in dit deelgebied is uitgevoerd in 2025.

Deelgebied 4 – Amerongse berg: Veenendaal/Amerongen/Elst/Rhenen

Structureel snoei- en grondwerk in dit deelgebied staat gepland voor 2026. We signaleren dat veel meldingen uit dit gebied komen. Deze pakken we op. De verwachting is dat de meldingen na 2026 afnemen omdat het groot onderhoud dan is gepleegd.

Planning structurele werkzaamheden per deelgebied

Let op: wil je een melding maken m.b.t. het onderhoud van paden of een gevaarlijke situatie, doe dat dan via dit Meldingsformulier. Berichten die worden geplaatst op Facebookpagina’s of andere kanalen komen niet bij de opzichter terecht, met als gevolg dat ze niet worden opgepakt.

Extra snoeiwerk

In de deelgebieden Kaapse bossen en Amerongse berg is dit jaar al veel gesnoeid. In Doorn zijn er al paden open gesnoeid. Door het extreme weer groeit alles hard en worden paden snel smal. Het snoeien rond Leersum staat voor 2025 gepland.

Normaal wordt grondig gesnoeid met het groot onderhoud, de vraag is of dat dit jaar voldoende zal zijn. Dit hangt af van het beschikbare budget – hierin moeten keuzes worden gemaakt. Waar nodig worden stukken dit jaar gesnoeid en anders meegenomen in de ronde van voorjaar 2025, zodat klussen voor de aannemer worden gebundeld.

Herstelwerk na regenval

Door de harde regenval treed er vaker erosie op. Het grind wat in de zandlagen van de stuwwal zit komt steeds meer naar de oppervlakte. Wanneer hier meldingen over worden gedaan, bespreken de opzichter van het Ruitervignet UH en de aannemer samen wat er voor nodig is om een pad te herstellen en wanneer dit uitgevoerd kan gaan worden. Dat laatste wordt bepaald door budget, weersomstandigheden en prioritering naar onveiligheid.

Werkzaamheden efficiënt inplannen

De onderhoudswerkzaamheden zijn mogelijk dankzij degenen die het Ruitervignet UH hebben aangeschaft. Zij zorgen ervoor de werkzaamheden uitgevoerd kunnen worden – het beschikbare budget is immers afhankelijk van het aantal mensen dat een vignet koopt.

Per deelgebied wordt onderhoud structureel ingepland. Waar nodig worden meldingen los opgepakt, zoals met de erosieschade. Ook wordt gekeken hoe werkzaamheden kunnen worden gecombineerd, zodat de aannemer meerdere klussen in een gebied gelijktijdig kan uitvoeren.

Het kan dus gebeuren dat een melding later wordt opgepakt, om zo efficiënt mogelijk om te gaan met het beschikbare budget.

We hopen dat, dankzij de ruiters en menners die het Ruitervignet UH kopen, het budget hetzelfde blijft of groeit bij meer deelnemers, zodat we de komende jaren steeds beter onderhoud kunnen uitvoeren. Samen kunnen we de slag van onderhouden naar verbeteren maken!

Utrechts Landschap

NPUH laat de werkzaamheden uitvoeren door lokale aannemers, behalve op paardenpaden op het terrein van gemeente Soest en Utrechts Landschap. Deze terreinbeheerders krijgen naar rato een tegemoetkoming in de kosten en voeren de onderhoudswerkzaamheden zelf uit.

Utrechts Landschap heeft paden bij Driebergen (Noordhout), Doorn (Moersbergen, Stameren, Sandenburg), Leersum (Dartheide, Hoge Ginkel, Breeveen), Amerongse bos, Zeist (Zeisterbos, Heidestein, Kozakkenput), De Bilt (Beerschoten, Panbos, de Leyen, Beukenburg, Ridderoordse Bos), Lage Vuursche (Maartensdijkse bos). In deze gebieden is de afgelopen tijd gesnoeid en zijn paden gesleept en geëgaliseerd.

Bestel je Ruitervignet UH

Om de paardenpaden veilig begaanbaar te houden, zijn meerdere terreineigenaren aangesloten bij het Ruitervignet UH. Een van deze partijen is Utrechts Landschap. Alex Westerman is boswachter bij deze organisatie en pakt onder andere meldingen op die via het Ruitervignet UH binnenkomen.

Op de Utrechtse Heuvel loopt ruim 400 km ruiterpad. Hiervan wordt 60 km beheerd door Utrechts Landschap. Zij krijgen vanuit het Ruitervignet UH een vergoeding om onderhoudswerkzaamheden op deze paden uit te voeren. “Dat wil zeggen: waar en wanneer dat kán,” verduidelijkt Alex. “Na veel regenval zoals onder andere de zomer van 2024 en bij een verzadigde bodem blijven paden lang nat. Beheer zoals slepen heeft dan geen zin. Voor al onze paden geldt dat het eerst moet opdrogen voor we de staat ervan eventueel kunnen herstellen.

Om die reden zijn de paardenpaden op Breeveen en landgoed Moersbergen vorig jaar niet gesleept. Wanneer dat wel zou kunnen, kan ik nu niet zeggen. Tegen hoogwater kunnen wij niet op; de bodem is verzadigd.”

Korte lijnen

Wanneer een paardenpad wordt geblokkeerd door een afgebroken tak of omgevallen boom, kunnen ruiters met het meldingsformulier van het Ruitervignet UH hiervan melding maken. Deze melding wordt doorgegeven aan het Utrechts Landschap binnen als het paardenpad van hen is. Vaak worden obstakels dezelfde dag nog opgeruimd.

“Bij een melding over een boom of tak informeer ik onze boswachter Uitvoering; hij weet waar onze terreinmedewerkers zich in het veld bevinden en wie er binnenkort tijd heeft om het op te lossen.

Stel er komt een klacht binnen over een hond die achter paarden aan zit, dan ontvang ik die melding meestal telefonisch. Ik bel direct met de BOA en laat het ook aan de beheerder weten. In het weekend worden bellers direct doorverbonden met de BOA die dan piket heeft.”

Adequaat melden

Om obstakels te kunnen wegzagen moeten boswachters zeker weten dat het op eigen grond is niet bij een aangrenzende grondeigenaar.

“Omschrijvingen als ‘schuin-tegenover het witte huis en dan de derde naaldboom van links’ zijn lastig vanaf de computer te beoordelen. Het levert wel grappige puzzelmomenten op maar is niet heel adequaat! Als het om erfgrenzen gaat, komt het nu eenmaal erg nauw. Daarom is het belangrijk dat de melder een locatie op kaart meestuurt.”

Ruitervignet UH

Het Ruitervignet UH draagt bij aan de financiering van deze beheerkosten. De boswachter heeft het idee dat ruiters zich – sinds de komst van het vignet- beter bewust zijn van het bos als ecosysteem.

Maak onderhoud mogelijk:

Bestel vandaag nog je Ruitervignet UH 2025

Wist je dat….

… paden zijn schoongeblazen op de Amerongse Berg?

Daar staan veel loofbomen, dus veel blad op het pad. Er is gewerkt aan het bladvrij maken van paden, waardoor deze tussen knooppunt 108-109, 109 – Leemput en 106-109 weer zichtbaar zijn. Dat is wel zo fijn als je de klim maakt naar het hoogste punt van de heuvelrug. Ook is knooppunt 109 in ere hersteld en knooppunt 105 weer in de grond gezet.

… er onderzoek wordt gedaan naar klimaatbestendige bossen?

Je komt ze vaker tegen, een afgerasterd stuk bos. Bijvoorbeeld in het Amerongse bos bij knooppunt 103 of de Kaapse Bossen bij knooppunt 46. Dit zijn proefvelden voor onderzoek naar klimaatbestendig bos.

Samen met de Universiteit Utrecht en Staatsbosbeheer doet NPUH onderzoek naar het vergroten van de klimaatbestendigheid en biodiversiteit van bossen – belangrijke stappen om de kennis over ecosysteemherstel op de Utrechtse Heuvelrug te vergroten. Het onderzoek vindt plaats in de gemeenten Baarn, Utrechtse Heuvelrug, Zeist, Rhenen, De Bilt en Woudenberg.  

Ook in boswachterij Austerlitz wordt een grote demolocatie van 43 hectare gebruikt voor het onderzoek ‘Klimaatslim Bosbeheer Utrechtse Heuvelrug’.  Daarvoor is het perceel uitgedund en in 2025 wordt er aangeplant. Het onderzoekt loopt to 2029. Vanaf het paardenpad wat tussen knooppunt 1 (voormalig AZC) en 24 (grote hei) loopt rij je langs de locatie. Lees hier meer over het project Climate Smart Forestry.

… er watertappunten te vinden zijn langs de paden?

Deze punten zijn ingetekend op de routeplanner van Ruiteren en Mennen Nederland, want je kan er mooi je waterflesje vullen onderweg of tijdens een trektocht water voor je paard tappen. Bijvoorbeeld bij de Hazenberg in Leersum, of Herberg Boschoord te Hilversum (golfbaan).

… (grond)wateroverlast nog steeds een uitdaging is?

Wateroverlast op de Utrechtse Heuvelrug, het was in 2024 een aanwezig thema. Maar ook in 2025 blijven gebieden zoals de Hoge Vuursche en Leersumse Veld nat.

Richting de noordkant van de heuvelrug veranderen de zandafzetting en grondlagen, er zitten ook klei en leemlagen in die slecht doorlatend zijn. Ter hoogte van de heuvelrug liggen deze slecht doorlatende lagen hoog en blijft het water lange tijd staan. Zodoende blijven gebieden erg nat, ook al regent het nu niet zoveel als in 2024. De regen was wel welkom na een aantal te droge jaren, maar het systeem van de heuvelrug kan ook voor overlast zorgen. In dit artikel lees je er meer over.

… er boswerkzaamheden zijn in Zuylenstein te Leersum?

Vanaf half februari wordt hier gewerkt. Diverse percelen in het bosgebied tussen de Scherpenzeelseweg en Bergweg worden gedund. Tot half maart kan je overlast ervaren op doordeweekse dagen.

De paden worden na de bosbouw hersteld door de bosbouwer. En met het groot onderhoud later in 2025 wordt vanuit het Ruitervignet UH het pad op de kop van Zuylenstein, tussen knooppunt 90 en 95, aangepakt.

… de verschillende tekens die je wel eens tegenkomt op bomen allemaal hun eigen betekenis hebben?

Een rode of oranje stip betekent ruimte maken voor andere bomen (de R(ood) of (o)R(anje) van Ruimte geven), een blauwe stip betekent dat de boom meer aandacht of ruimte krijgt de komende jaren (de B(lauw) van Blijven) 

… de stands bij Bosrestaurant Sandenburg in Doorn worden aangepast?

Het was de bedoeling dat de opening van de stands aan de andere kant zat, dat wordt hersteld. Ben je op zoek naar een pitstop te paard? Kijk hier voor tips.

Bestel vandaag nog je Ruitervignet UH 2025

Dankzij de bijdrage van ruiters en menners die het Ruitervignet hebben aangeschaft, kunnen op dit moment diverse werkzaamheden worden uitgevoerd. Hieronder lees je welke.

Snoeiwerk

Half februari wordt er snoeiwerk uitgevoerd in deelgebied 3: Doorn / Leersum / Maarn.

Sleepronde

Afhankelijk van het weer, beginnen we in maart met de sleepronde in het hele Ruitervignet gebied. …. Wanneer de weersomstandigheden het toelaten, zullen we ook het grondwerk gaan uitvoeren.

Paden opknappen na houtoogst

Staatsbosbeheer is bij Zuilenstein (tussen Leersum en Amerongen) met de houtoogst bezig.

Na de houtoogst knapt Staatsbosbeheer de kapotgereden paden weer op. Daarna kijken wij welke paden – waar geen houtoogt is geweest – nog onderhoud nodig hebben.

Inventarisatie

De afgelopen weken is er een inventarisatie geweest van de benodigde werkzaamheden voor 2025 in werkgebied 3: Kaapse bossen: Doorn / Leersum / Maarn. Denk hierbij aan het uitvoeren van snoeiwerk en grondwerkzaamheden.

Oppakken meldingen

Ook wordt onderhoud aan de hand van meldingen opgepakt. Deze kunnen worden gedaan via het meldingenformulier.

Maak onderhoud mogelijk:

Bestel vandaag nog je Ruitervignet UH 2025

Leersumse Veld

Afrastering langs de N226

Pitstop te paard

Grondwaterstand

Waar is het Ruitervignet geldig

Bestel vandaag nog je Ruitervignet UH 2025

De herfst is weer begonnen! Regenachtige periodes wisselen zich af met zonnige dagen, waarop je er met je paard op uit kan. Dankzij de ruiters en menners die het Ruitervignet hebben aangeschaft, hebben we ook na de zomer diverse werkzaamheden kunnen uitvoeren.

Graag nemen we je in deze nieuwsbrief mee in het laatste nieuws rondom het Ruitervignet Utrechtse Heuvelrug (UH).

Lees de Ruitervignet nieuwsbrief van oktober hier

Dankzij de ruiters en menners die het Ruitervignet UH hebben aangeschaft, was het mogelijk om ook na de zomer diverse werkzaamheden uit te voeren. Veel dank voor jullie bijdrage!

Zuylensteinse bos

Vanaf 17 september werd er in het Zuylensteinse boste Leersum hard gewerkt aan het opknappen van de ruiterpaden. Vooral het pad tussen knooppunt 94 en 95 heeft een metamorfose ondergaan. Van een paadje van nog geen meter breed is het pad nu zeker 2 meter breed geworden. Door het verbreden is de begroeiing ook teruggedrongen.

Het is wel handig om niet alleen in het midden van het pad te rijden, maar lekker af te wisselen in ook links en rechts rijden: dit helpt ook om het dicht groeien tegen te gaan.

Structureel snoeiwerk staat hier ook op de planning – in dit artikel lees je meer over werkzaamheden en onderhoud. Merk je dat paden eerder aan het dichtgroeien zijn? Meld dit dan via het Meldingenformulier op NPUH.nl.

Tussen knooppunt 94 en 95: oude situatie

Tussen knooppunt 94 en 95: nieuwe situatie

Hevige regenval

Het onderhoud was nodig nadat er door hevige regenval veel erosie was ontstaan. De paden in het Zuylensteinse Bos en Amerongse Bos hebben nogal wat hoogteverschillen, waardoor ze meer erosieschade oplopen bij extreem weer. Wanneer er een melding wordt gedaan via het Meldingenformulier, gaat de opzichter op pad om de schade te inspecteren en in te schatten wat er eventueel nodig is aan materieel, arbeidstijd en budget om de schade te herstellen. Indien nodig wordt de aannemer ingepland.

Amerongse Bos

Gelijktijdig met het herstel in het Zuylensteinse Bos zijn diverse paden in het Amerongse Bos opgeknapt. De Kalvertong bijvoorbeeld (knooppunt 117-114) heeft er sinds de vorige onderhoudsbeurt goed bij gelegen, maar door een paar stortbuiten kort op elkaar begon deze heuvel weer af te brokkelen.

Ook het pad tussen Overberg en Amerongen, knooppunt 102-101, had aandacht nodig. Daarnaast zijn watergaten op de route open gemaakt en diverse plekken met kleine erosieschade aangepakt. Binnen drie dagen werk zagen de paden er weer naar wens uit. Op www.paardrijdeninutrecht.nl is de planning van het onderhoud te zien op een kaartje.

Nieuw (gedeeld) pad in Rhenen

Door het wegvallen van een ruiterpad in Prattenburg hebben ruiters/menners vanuit Rhenen minder uitrijmogelijkheden. De oversteek naar het bos boven Elst kost enige moeite omdat men echt door het dorp Elst moet. Stichting Ruiteren en Mennen is dan ook druk in overleg met gemeente Rhenen en landgoederen om de uitrijmogelijkheden boven Rhenen te vergroten. Positieve ontwikkeling is dat de gemeente Rhenen ermee heeft ingestemd dat over enige tijd een wandelpad ook ruiterpad wordt. Dus dat wordt een gedeeld pad. Het ligt tussen knooppunt 139 en 140 (zie kaartjes).

Ook deze werkzaamheden werden gedaan:

Leersum

Bij Leersum is grondwerk uitgevoerd. Hierbij zijn erosiegeulen geëgaliseerd, waterafvoergaten opengemaakt en zijn op sommige plekken de paden breder gemaakt.

Baarn

Naar aanleiding van een melding is er in het Baarnse Bos op diverse plekken gesnoeid.

Hele gebied

In het gehele gebied zijn er in de laatste weken sleeprondes uitgevoerd, waardoor de paden zijn geëgaliseerd. het Utrechts Landschap heeft op haar terreinen zelf het onderhoud uitgevoerd, met ondersteuning vanuit het Ruitervignet UH.

Werkzaamheden efficiënt inplannen

De onderhoudswerkzaamheden zijn mogelijk dankzij degenen die het Ruitervignet UH hebben aangeschaft. Zij zorgen ervoor dat er budget is om de werkzaamheden uit te voeren – het beschikbare budget is immers afhankelijk van het aantal mensen dat een vignet koopt.

Per deelgebied wordt onderhoud structureel ingepland. Waar nodig worden meldingen los opgepakt, zoals met de erosieschade. Ook wordt gekeken hoe werkzaamheden kunnen worden gecombineerd, zodat de aannemer meerdere klussen in een gebied gelijktijdig kan uitvoeren.

Het kan dus gebeuren dat een melding later wordt opgepakt, om zo efficiënt mogelijk om te gaan met het beschikbare budget.

We hopen dat dankzij de ruiters en menners die het Ruitervignet UH kopen het budget hetzelfde blijft of groeit bij meer deelnemers, zodat we de komende jaren steeds beter het onderhoud kunnen uitvoeren. Samen kunnen we de slag van onderhouden naar verbeteren maken!

Terug naar het Ruitervignet nieuws

Landgoed Pijnenburg beslaat ruim 350 hectare bos en natuur en vindt zijn oorsprong in 1650. Al sinds de 14e eeuw was de naam Pijnenborgh voor deze locatie bekend. Sinds 1860 is het landgoed eigendom van de familie Insinger. Het huidige beheer is in handen van de zesde generatie. De vijfde generatie bewoont het Huis Pijnenburg, dat een beschermd rijksmonument is en omgeven wordt door een park, dat een groen rijksmonument is.

Door: Marjolein van Unen

De huidige landgoedeigenaar Per Insinger vertelt: “Misschien ken je het landgoed van een uitje naar de Lage Vuursche. De bossen van Pijnenburg liggen aan de oostzijde van het dorp. Deze prachtige bossen zijn het drukstbezochte recreatiegebied van de provincie Utrecht. Wellicht ken je Pijnenburg ook van het Klimbos Lage Vuursche of het Theehuis ’t Hooge Erf. Hier bevinden zich twee enorme parkeerplaatsen, waar je gemakkelijk je trailer kunt parkeren om met je paard over de ruiterroutes door de mooie bossen te rijden. Het landgoed is opengesteld voor wandelaars en er liggen behalve ruiterroutes, ook routes voor MTB-ers en wandelroutes voor wandelaars.”

“Er lopen diverse mooie zandpaden over het landgoed waar je met het Ruitervignet UH gebruik van kunt maken. De vele ruiterroutes zijn zodanig aangelegd dat ze zo min mogelijk kruisen met andere routes. Er zijn, gezien de drukte, geen paden voor menners beschikbaar. Vanuit het Theehuis ’t Hooge Erf (parkeren rechtsachter het gebouw) kun je te paard nagenoeg alle routes in de omgeving bereiken.”

Paarden op het landgoed

De familie Insinger heeft geen traditie in de ruitersport anders dan van louter recreatieve aard, maar zij dragen de hippische sport een bijzonder warm hart toe.

“Al vanaf heb begin van het landgoed in 1650 zijn er altijd paarden geweest. Ze werden eerst ingezet om te werken op het landgoed, om rijtuigen naar de stad te trekken, de ploeg te trekken op de akkers of om bomen uit het bos te slepen.

Bij het Huis Pijnenburg stond altijd een koetshuis, waar paarden en koetsen werden gestald en waar de koetsier bovenin het gebouw woonde. Tegenwoordig worden de stallen gebruikt voor het opslaan van bosmachines en tractoren. Paarden hebben altijd een belangrijke rol op het landgoed gespeeld, en tegenwoordig maakt de ruitersport daar uiteraard ook deel van uit.”

Ruiterroutes verbinden

“Toen wij de ruiterroute aanlegden, was er eigenlijk alleen maar één route over het landgoed. Dat was niet zo heel veel route. Het landgoed gaf eigen ruiterpenningen uit. Met die opbrengsten konden wij de paden net kostendekkend onderhouden. Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug (NPUH) heeft ons gevraagd mee te doen aan het ruitervignet en het netwerk over het gehele Nationale Park.

Het mooie was dat je deze kon gaan verbinden en dat het landgoed een schakel werd werd tussen Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de bossen van de gemeente Soest. Zodat uiteindelijk al die kilometers met elkaar werden verbonden. Onze ruiterroute is echter alleen voor te paard; menners zijn niet onze doelgroep en mennen op onze ruiterroutes is dan ook niet toegestaan.

Een nieuw vignet, daar moeten de ruiters misschien nog aan wennen. De landgoedeigenaren vinden het Ruitervignet UH een uitkomst voor de ruiters. Voor het landgoed Pijnenburg levert het beschikbaar stellen van de ruiterroutes verder niets op, anders dan dat wij hopen te kunnen rekenen op goodwill en sympathie van gebruikers en overheden.

Wat voor ons wel belangrijk is, is dat het vignet ontzorgt. Er zijn duidelijke afspraken gemaakt met de Provincie en het NPUH. Zij zorgen voor de begaanbaarheid van de paden, zij snoeien en verwijderen omgevallen bomen en afgebroken takken. En last but not least: door het vignet is de aansprakelijkheid en boomveiligheid geregeld. Zij zijn aansprakelijk als het toch mis mocht gaan. Zonder deze afspraken zouden wij de ruiterpaden hebben moeten afsluiten, omdat de wettelijke aansprakelijkheid op een landgoed als Pijnenburg zou drukken. Dus zonder het Ruitervignet UH zouden de ruiterpaden op landgoed Pijnenburg zijn verdwenen, tegen onze wil in.”

Leuke plekjes

“Vanaf Theehuis ’t Hooge Erf, richting Kasteel Drakenstein, zie je langs de Hoge Vuurscheweg diverse grafheuvels. Vier stuks, waarvan één op het terrein van het landgoed. Je zal geen bordje zien, maar het is een duidelijk herkenbare, omgekeerde soepkom midden in het bos, zonder begroeiing. Dit is een rijksmonument.

In de omgeving van Pijnenburg rijden impliceert dat je in de buurt bent van zes historische buitenplaatsen in de gemeente Baarn: Paleis Soestdijk, Klein Drakenstein, Kasteel Drakenstein, Kasteel Groeneveld, Kasteel de Hoge Vuursche en Buitenplaats Pijnenburg. Daarom wordt de gemeente Baarn ook wel ‘Vorstelijk Baarn’ genoemd.”

Honden uitlaten

“Op het landgoed zijn verschillende omheinde uitlaatgebieden voor honden. Om zowel de ruiters als de professionele uitlaatservices tegemoet te komen, heeft Pijnenburg een drietal omheinde uitlaatterreinen gecreëerd. Hierbinnen kunnen de honden vrij rondlopen, tegen betaling. Dit zorgt ervoor dat er minder conflicten tussen loslopende honden en paarden op Pijnenburg zijn. Dit merkten we na het creëren van deze terreinen. Op de rest van het landgoed is het verplicht om honden aangelijnd te hebben.”

“Theehuis ’t Hoge Erf En het is al eerder genoemd, maar Theehuis ’t Hoge Erf heeft een befaamde Paardenbar. Voor het restaurant is er de mogelijkheid om je paard vast te zetten en zelf van een lunch of een drankje genieten. Wil je bij ons op bezoek komen met je paardentrailer, dan is er op de ruime parkeerplaats rechtsachter het Theehuis een apart gedeelte voor trailers. Het ruiterpad steekt hier de parkeerplaats over, dus je zit zo op het pad. Het pad vanaf het Theehuis naar de Zwarte Weg, knooppunt 55 naar 54, loopt door een bos van varens. In het seizoen staan de varens zo hoog als je paard, wat een aparte ervaring geeft.”

Gebruikersgroepen

“Mountainbikers hebben we hier veel. Het landgoed vind dat mountainbikers en paarden slecht samengaan op de smallere paden in het bos, dus hebben we veel gedaan om conflicterende kruispunten te minimaliseren. Het zou kunnen dat het op andere landgoederen minder lastig is. Het blijft oppassen en rekening houden met elkaar.

In 2019 heeft het NIPO een telling gedaan, toen waren er 2,25 miljoen recreatiebewegingen per jaar in de Vuursche. En na de coronaperiode is dit aantal nog toegenomen, de schatting is nu 3,5 miljoen. Wij zoneren ook en hebben geprobeerd om alle bezoekerscategorieën te bedienen. De mountainbikers en fietsers, de mensen met honden, de wandelaars en de ruiters. Een ieder proberen we te faciliteren maar wel te scheiden zodat zij prettig kunnen recreëren op het landgoed.

Wel dient men rekening met elkaar te houden en zeker ook met de natuur, want het is een erg druk gebied. Juist vanwege die drukte is er een terrein tussen Paleis Soestdijk en Den Dolder dat alleen is opengesteld voor wandelaars, geen fietsers, geen ruiters of mountainbikers. Dat is een rustgebied.”

Terug naar het Ruitervignet nieuws

De Utrechtse Heuvelrug is na de Veluwe het grootste aaneengesloten bosgebied in Nederland. Daar mogen we te paard maar mooi van genieten! Dit gebied hebben we dankzij een zandgrond met heuvels en diverse soorten bebossing. Maar ook veel grind in de grond. Of zijn het toch keien?

Schuivende ijsmassa

In de voorlaatste ijsttijd heeft de toen schuivende massa ijs veel zwerfkeien uit Scandinavië meegenomen. Door de duwende massa is de Utrechtse Heuvelrug ontstaan, want de bodem werd omhoog gestuwd en vormde een zandrug van 50 kilometer lang in het landschap. Op deze zandige heuvels ontstonden bossen.

De Utrechtse Heuvelrug heeft meerdere toppen boven de 50 meter, waarvan de bekendste voor ruiters en menners de Amerongse Berg is. Deze berg van zeker 69 meter ligt op knooppunt 109 in het Amerongse Bos.

Smeltwater en zand

Hoe kan het dan dat de ene kant van de heuvelrug veel steiler of droger/zanderiger is als de andere kant? Door het afzetten en eroderen van grond door smeltwaterstromen en later door harde wind die zand afzette. Dat gebeurde bijvoorbeeld in het gebied van Den Treek, waar het zanderig (en de paden dus droger).

Zonder de ijsstijd geen Utrechtse Heuvelrug dus, en geen mooie heuvelachtige paden. Maar wel met keien. Af en toe zit er een exemplaar bij die je te paard beter kan ontwijken, zo groot.

Zwerfkeien

Een mooi voorbeeld van zwerfkeien is de kei in Amersfoort. Een rijke inwoner van Amersfoort, Everard Meyster, heeft er in 1661 voor gezorgd dat een kei vanaf de stuwwal de stad in is gerold. In ruil voor veel bier is men aan de slag gegaan.

Na enkele jaren schaamde men zich wel voor deze ludieke actie, en werd de kei begraven. In 1903 is de Kei weer bovengronds gekomen en sinds 1932 staat de Kei aan de Stadsring. Door dit verhaal heeft Amersfoort nu de geuzennaam Keienstad.

Ook Doorn is eigenaar van zijn eigen kei op sokkel sinds 1935, de Doornse Kei (zie foto hierboven). Dit was vroeger een publiekstrekker waarvoor betaald werd om te bekijken. Ook Leersum, Rhenen, Soest en Hilversum hebben ieder hun eigen grote kei.

Het Zwerfstenen Eiland te Maarn heeft een mooie collectie staan. Deze kwamen bovengronds toen de zandafgraving in opdracht van de Nederlandse Spoorwegen plaats vond. Het zand werd gebruikt voor de aanleg van spoorbanen.

Zo is ook Kwintelooijen ontstaan, als zandafgraving. De naam Kwintelooijen is afgeleid van de families Kwint en Looijen die samen een twee onder een kap woning hadden aan de Oude Veensegrindweg.

Onderdeel van de Utrechtse Heuvelrug

Ik heb ze liever op een sokkel in plaats van onder de voeten van mijn paard zou je denken. Want doordat de toplaag van zand wegspoelt, zit je soms op de laag met keien. De keien horen echter bij de geschiedenis van de Utrechtse Heuvelrug en zitten in de grond.

Door onderhoud kan erosie worden voorkomen of hersteld, waardoor je geen last van de keien hoeft te hebben. Helemaal weg gaan ze echter niet, ze maken deel uit van ‘onze’ Utrechtse Heuvelrug.

Terug naar het Ruitervignet nieuws