lesprogramma

Biodiversiteit Dichtbij

Met jouw leerlingen de natuur in

Biodiversiteit ervaren en onderzoeken, daar waar het écht dichtbij komt, in de natuur van de Utrechtse Heuvelrug.

Meld je aan voor het lesprogramma Biodiversiteit Dichtbij

Wat is Biodiversiteit Dichtbij?

‘Biodiversiteit Dichtbij: maak kennis, maak verschil’ is een volledig verzorgd, gratis lesprogramma voor leerlingen van jaar 2-3 havo en vwo. Het programma is ontwikkeld in samenwerking tussen Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Universiteit Utrecht en IVN Natuureducatie.

In dit programma maken leerlingen kennis met de rijkdom en kwetsbaarheid van biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug. Hierdoor leren zij biodiversiteit niet alleen in het klaslokaal kennen, maar daar waar het gebeurt, in hun eigen leefomgeving.

In groepjes adopteren leerlingen een soort, bijvoorbeeld een specifieke plant/boom, vogel of paddenstoel en kijken wat deze nodig heeft van de omgeving. Ze verzamelen daarnaast in het veld waarnemingen via ObsIdentify en presenteren hun bevindingen over de geadopteerde soort, de waarnemingen in het gebied en hun aanbevelingen voor de toekomst van het gebied tot slot op een poster. Het onderzoeken nodigt ze uit om na te denken over de uitdagingen en kansen voor hun soort. Gaandeweg ontdekken ze zo welke factoren de natuurlijke balans van de omgeving en de lokale biodiversiteit beïnvloeden. Zo ontwikkelen ze onderzoeksvaardigheden en ervaren ze biodiversiteit zelf en van dichtbij.

Na afloop van het programma kunnen leerlingen vragen beantwoorden zoals:

Wat en waar is biodiversiteit?
Wat is het belang van biodiversiteit?
Hoe doe ik onderzoek naar biodiversiteit?
Wat kan ik zelf doen om biodiversiteit te bevorderen?

Wat zit er in het programma?

Een interactieve les op school (1 lesuur)
Een excursie op de Utrechtse Heuvelrug (minstens 2 lesuren en 1 pauze)
- De locatie ligt op maximaal 15 minuten fietsafstand van de school.
- Indien het niet mogelijk is om de leerlingen naar de natuur te begeleiden, kan het programma ook in of rondom de school worden uitgevoerd.
En afsluitende presentaties door de leerlingen (minstens 2 lesuren).

Het programma kan in 1 lesdag worden uitgevoerd of over 2 dagen worden verspreid.

Praktische informatie over het programma

Wie kan meedoen?

Het programma is geschikt voor alle leerlingen van jaar 2–3 havo en vwo van scholen in de gemeenten die op deze kaart zijn weergegeven.

Het lesprogramma sluit aan bij de kerndoelen voor het vak biologie, maar kan ook worden ingezet als een project of jaarafsluiting.
Wie zijn de begeleiders?

Biodiversiteit Dichtbij wordt volledig begeleid door enthousiaste studenten van de Universiteit Utrecht met kennis van biodiversiteit. Twee studenten per klas verzorgen de interactieve voorbereidende les, begeleiden de excursie en zijn aanwezig bij de afsluitende presentaties. Tijdens een onderdeel van de excursie kunnen landgoed- en terreinbeheerders de leerlingen meenemen over hun terrein en laten ze zien welke lokale vraagstukken er spelen. Alle studenten hebben een speciale training gevolgd om jouw leerlingen professioneel te begeleiden.

Ben jij een enthousiaste student en wil jij ook begeleider worden? Stuur ons dan een mailtje.
Wanneer kan het plaatsvinden?

Biodiversiteit Dichtbij kan plaatsvinden van maart tot en met oktober (met uitzondering van de zomervakantie), afhankelijk van de beschikbaarheid van begeleiders. Het programma start vanaf mei 2026, ter gelegenheid van het UU lustrum 390 jaar. Vanwege de planning van begeleiders en het aanvragen van toestemmingen vragen we scholen zich minimaal zes weken van tevoren aan te melden.
Wat zijn de kosten?

Dankzij de Universiteit Utrecht en Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug kunnen wij het lesprogramma kosteloos aanbieden aan scholen.

Aansluiting kerndoelen VO

Biodiversiteit Dichtbij sluit aan bij de volgende kerndoelen van het voortgezet onderwijs:

28. De leerling leert vragen over natuurwetenschappelijke, technologische en zorggerelateerde onderwerpen om te zetten in onderzoeksvragen, een dergelijk onderzoek over een natuurwetenschappelijk onderwerp uit te voeren en de uitkomsten daarvan te presenteren.
29. De leerling leert kennis te verwerven over en inzicht te verkrijgen in sleutelbegrippen uit het gebied van de levende en niet-levende natuur, en leert deze sleutelbegrippen te verbinden met situaties in het dagelijks leven.
30. De leerling leert dat mensen, dieren en planten in wisselwerking staan met elkaar en hun omgeving (milieu), en dat technologische en natuurwetenschappelijke toepassingen de duurzame kwaliteit daarvan zowel positief als negatief kunnen beïnvloeden.
31. De leerling leert onder andere door praktisch werk kennis te verwerven over en inzicht te verkrijgen in processen uit de levende en niet-levende natuur en hun relatie met omgeving en milieu.

Rol van de leerkracht

Tijdens de excursie blijft de leerkracht verantwoordelijk voor het gedrag en welzijn van de leerlingen. We horen het graag als er bijzonderheden zijn waar we rekening mee kunnen houden. Daarnaast vragen we de leerkracht om vooraf toestemming van ouders/verzorgers te regelen voor de excursie buiten school.

Vanwege de opstart van het project vragen we docenten die zich aanmelden voor het schooljaar 2025/2026 om bij te dragen door mee te denken over de inhoud en uitvoering (ca. 1 uur vooraf en 1 uur achteraf).

Doe mee!

Ja, ik wil met mijn leerlingen de natuur in

Vragen over Biodiversiteit Dichtbij of benieuwd naar de mogelijkheden?

Neem gerust contact met ons op. Stel je vraag over het lesprogramma door ons een mailtje te sturen.

Biodiversiteit Dichtbij is tot stand gekomen door een samenwerking tussen Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Universiteit Utrecht en IVN Natuureducatie. Het programma is ontwikkeld in het kader van de van het UU lustrum 390 jaar en zal vanaf mei 2026 beschikbaar zijn.

Nieuws

11 februari 2026

Ontdek biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug: Ga samen de natuur in met je leerlingen

Met het lesprogramma ‘Biodiversiteit Dichtbij: maak kennis, maak verschil’ ervaren leerlingen van jaar 2–3 havo en vwo biodiversiteit waar deze écht dichtbij komt, in de natuur van de Utrechtse Heuvelrug. Het ...

9 februari 2026

Meer dan 10.000 boompjes voor biodiversiteitsherstel in aanplant

Aan de Oud Eemnesserweg in Baarn/Eemnes zijn de eerste 5.000 boompjes geplant via het Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Een groep betrokken buren heeft hier gezamenlijk gekozen om een groene verbinding in het ...

3 februari 2026

Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug introduceert het reizend Ontdekcentrum

Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug lanceert het reizend Ontdekcentrum: een mobiele, versimpelde versie van de twee vaste Ontdekcentra in Kwintelooijen (Rhenen) en Groeneveld (Baarn). Zo brengen we deze beleving en kennis ...