In Heuvelrugtuinen bruist het van het leven. Om dat zichtbaar te maken, organiseerden we op 24 mei een Heuvelrugtuinsafari met bioloog Luc Hoogenstein. We bezochten vier tuinen en ontdekten hoeveel planten en dieren er te vinden zijn, gewoon dicht bij huis. Met deze safari’s willen we laten zien hoe inwoners met kleine aanpassingen hun tuin klimaat- en natuurvriendelijk hebben ingericht, en hoe iedereen daarmee kan bijdragen aan meer biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug.
Elke vrijdag delen we een nieuwe video van een van de bezochte tuinen.
Deze week staan we stil bij de tuin van Sabine en Edwin uit Austerlitz. Zij legden zelf een prachtige vijver aan die barst van het leven: paddenvisjes, watersalamanders en libellenlarven. Hun vijver is een schoolvoorbeeld van hoe je een natuurlijke vijver kunt inrichten.
Sabine vertelt trots: “Ik geniet elke dag van alles wat er in en rond de vijver gebeurt.”
In Heuvelrugtuinen bruist het van het leven. Om dat zichtbaar te maken, organiseerden we op 24 mei een Heuvelrugtuinsafari met bioloog Luc Hoogenstein. We bezochten vier tuinen en ontdekten hoeveel planten en dieren er te vinden zijn, gewoon dicht bij huis. Met deze safari’s willen we laten zien hoe inwoners met kleine aanpassingen hun tuin klimaat- en natuurvriendelijk hebben ingericht, en hoe iedereen daarmee kan bijdragen aan meer biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug.
Vanaf nu delen we iedere vrijdag een nieuwe video van één van de bezochte tuinen.
De eerste video staat nu online! We nemen je mee naar de tuin van Stefan en Anne uit Soest. Hun groene voor- en achtertuin zit vol leven: van rupsen en bijen tot allerlei andere dieren. Opvallend is dat ze nauwelijks onderhoud hoeven te doen én geen last hebben van droogte of wateroverlast.
Anne vertelt daarover: “Ik hoef echt maar heel weinig tijd te besteden aan de tuin, zeker vergeleken met buren die veel minder groen hebben. Ik laat de natuur haar gang gaan en dan valt het reuze mee.”
Wist je dat allerlei dieren zich verborgen houden in jouw tuin? Inwoners op en rondom de Utrechtse Heuvelrug leven bijvoorbeeld samen met veelvoorkomende dieren als de eekhoorn en de merel. Maar ook kunnen ze af en toe een vos of steenmarter in hun tuin spotten. Vorig jaar plaatsten Heuvelrugtuiniers voor een actie van de projecten Heuvelrugtuinen en Wild in je Achtertuin wildcamera’s in hun achtertuin. Het resultaat: een tijdelijke fototentoonstelling die laat zien wat er allemaal leeft in je achtertuin. De tentoonstelling reist langs verschillende gemeentehuizen op en rondom de Utrechtse Heuvelrug.
Wildcamera’s 200 inwoners op en rond de Utrechtse Heuvelrug kregen in 2023 een wildcamera in hun tuin. Vier weken lang legden die overdag én ’s nachts elke beweging vast. Zo konden deelnemers ontdekken welke dieren hun tuin gebruiken om te schuilen, eten of slapen. De wildcamera’s fotografeerden uiteindelijk 43 verschillende diersoorten, waarvan 15 soorten zoogdieren en 27 vogelsoorten. Veel geziene gasten waren de egel, muis, eekhoorn, vos en das. Van de vogels vlogen de merel, vink en houtduif het meest voorbij. Een deelnemer vertelt: “We zagen vooral konijnen en vogels, wat ons heeft geïnspireerd om meer planten, struiken en bomen in onze tuin te plaatsen. We willen echt iets doen voor de biodiversiteit en om dieren een fijne plek te geven.”
Fototentoonstelling De fototentoonstelling toont zeven van de mooiste foto’s van deze dieren in de Heuvelrugtuinen. Deze reist sinds november 2024 door de provincie.
Vanaf dinsdag 2 september is de tentoonstelling te zien in de centrale hal van het gemeentehuis Woudenberg. Bezoekers kunnen de foto’s daar gratis bekijken tijdens de reguliere openingstijden van het gemeentehuis. Adres: Parklaan 1, 3931 KK Woudenberg
Daarna reist de tentoonstelling dit najaar verder langs de gemeentehuizen van Utrechtse Heuvelrug en De Bilt.
Over Heuvelrugtuinen Heuvelrugtuinen is een initiatief van Nationaal Park Utrecht Heuvelrug, Natuur en Milieufederatie Utrecht en IVN Natuureducatie en wordt mede mogelijk gemaakt door de steun van diverse partners en sponsoren. Elke Heuvelrugtuin is goed voor de natuur en draagt bij aan voldoende drink- en grondwater. Doordat Heuvelrugtuinen zo natuurvriendelijk zijn, zijn ze beter bestand tegen hitte, droogte en wateroverlast. Zo maak je van jouw tuin een stukje Nationaal Park. Op dit moment zijn er 375 Heuvelrugtuinen, door de hele provincie. Jouw tuin ook omtoveren tot Heuvelrugtuin? Kijk dan op jouwheuvelrugtuin.nl.
Op de hoek van de Ribeslaan en Rozenlaan in Rhenen is een prachtig voorbeeld van een Heuvelrugtuin ontstaan – midden in de wijk en volledig aangelegd door buurtbewoners. Wat eerst een kaal grasveld was, is nu een bloeiende buurttuin met ruimte voor mens én natuur.
Samen vergroenen volgens de principes van de Heuvelrugtuinen
Buurtbewoners gingen aan de slag met het afkoppelen van regenwater, het aanplanten van inheemse bloemen en struiken, en het bouwen van een 15 meter lange stapelmuur als schuilplek voor insecten en kleine dieren. Er zijn houtsnipperpaadjes, een kruidentuintje, bessenstruiken en kleurrijke bloemborders. Regenwater wordt opgevangen in een regenton en verharding is tot een minimum beperkt.
Deze tuin is aangelegd volgens de principes van de Heuvelrugtuinen: klimaatbestendig, natuurlijk en biodivers.
Een plek om samen te komen
De tuin is niet alleen groen, maar ook sociaal. Elke week is er een koffieochtend voor buurtbewoners. Kinderen spelen er, buren ontmoeten elkaar, wandelaars nemen een pauze op de centrale bank. Tijdens deze momenten ontstaat vanzelf gesprek over biodiversiteit, natuurlijk tuinieren en de Heuvelrugtuinen.
Van en voor de buurt
Dankzij steun van de gemeente Rhenen, woningstichting Rhenam, het Initiatievenfonds, het KFHein Fonds en de Groene Buurtbon kon de aanleg gerealiseerd worden. Maar vooral dankzij de inzet van tientallen betrokken buurtbewoners is Buurttuin RibeRoza een levendige, toegankelijke en inspirerende plek geworden.
Kom kijken! De tuin is vrij toegankelijk voor iedereen. Wandel er eens doorheen, laat je inspireren en ontdek hoe een gezamenlijke Heuvelrugtuin eruit kan zien!
Meer dan 600 bezoekers lieten zich zaterdag 28 juni inspireren door 61 Heuvelrugtuinen in de gemeenten Utrechtse Heuvelrug en Soest. De derde editie van de Open Heuvelrugtuinen Route trok mensen uit de hele regio en zelfs van ver daarbuiten, van Woerden tot Groningen. Een inspirerende én verbindende dag, waarin biodiversiteit, klimaatbestendigheid en ontmoeting centraal stonden. “Wat een aansprekend idee om inspiratie op te doen voor een echte Heuvelrugtuin!”, aldus een bezoeker.
Tuinen vol leven én verhalen
In totaal openden 38 tuinen op de Utrechtse Heuvelrug en 23 in Soest en Soesterberg hun poorten. Veel bezoekers bezochten meerdere tuinen, sommigen zelfs tien op één dag, en kwamen onderweg elkaar opnieuw tegen. Dat leidde tot leuke ontmoetingen: “Woon je ook in het dorp? Wat doe jij om van je tuin een Heuvelrugtuin te maken?”
Overal zoemden bijen en vlinders rond de bloemen, terwijl tuineigenaren met enthousiasme hun verhaal vertelden: een regenpijp die via een geultje water door de tuin laat stromen, of een egelhuisje dat al voor het tweede jaar op rij wordt bewoond. Eén van hen vertelde: “Ik plant alleen inheemse soorten, want daar zijn vlinders en bijen van afhankelijk.”
Meer dan tuinen
Carolijn Selten, Dichter van de Heuvelrug
Naast groene inspiratie bood de dag ook volop cultuur, creativiteit en ontmoeting. Bezoekers luisterden naar gedichten en muziek, dronken koffie, proefden lokale honing en jam, kregen mini-biologielesjes of bladerden door tuinboeken op tafels. Kunst werd tentoongesteld, kennis uitgewisseld, en er werd veel gelachen.
In Soest en Soesterberg bleek ook de allereerste editie een succes. De rondleiding in de ochtend startte met meer dan 60 deelnemers. Onderweg werden diverse Heuvelrugtuinen en stukjes openbaar groen bezocht. Aan het eind kreeg iedereen een nestkast of plantje mee naar huis, klaar om zelf aan de slag te gaan.
Carolijn Selten, Dichter van de Heuvelrug, droeg in drie tuinen speciaal voor deze dag geschreven gedichten voor. Haar werk, onder meer over een gezonde bodem en de bij, raakte zichtbaar een snaar bij het publiek.
Een waardevol initiatief
Wethouder Anouk Haaxma en directeur-bestuurder Gijs de Kruif
Zonder de inzet van betrokken vrijwilligers uit beide gemeenten was deze dag niet mogelijk geweest. Zij zorgden voor warme ontvangst met koffie, presentaties, gratis stekjes en een grote glimlach. “Het gaat over tuinen, maar de ontmoetingen waren minstens zo waardevol,” aldus één van de organisatoren.
Ook bestuurders bezochten de route en onderstreepten het belang van vergroening door inwoners. Gijs de Kruif, directeur-bestuurder van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, en wethouder Anouk Haaxma bezochten samen diverse tuinen in gemeente Utrechtse Heuvelrug.
Gijs de Kruif (Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug): “Deze tuinenroute laat zien hoe je zelf bij kunt dragen aan een duurzaam en verbonden Nationaal Park. Kies bij het inrichten van je Heuvelrugtuin voor inheemse planten die je mooi vindt en waar je van geniet.”
Wethouder Anouk Haaxma (gemeente Utrechtse Heuvelrug): “We hebben de inwoners keihard nodig om de gemeente groen te houden.”
Wethouder Aukje Treep
In gemeente Soest liep wethouder Aukje Treep mee met de ochtendrondleiding en was onder de indruk van het enthousiasme en de creativiteit van de deelnemers: “Niets is inspirerender dan een kijkje nemen in andermans tuin. Wat groeit en bloeit er goed? Ook ik heb mooie ideeën voor thuis opgedaan, samen met vele andere Soesters. De Heuvelrugtuinenroute is wat mij betreft bijzonder geslaagd!”
Doe ook mee!
De Open Heuvelrugtuinen Route is een initiatief van vrijwilligers, gemeente Utrechtse Heuvelrug, gemeente Soest, Stichting GoedVolk en het projectteam Heuvelrugtuinen (een samenwerking van IVN Natuureducatie, Natuur en Milieufederatie Utrecht en Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug).
Wil je volgend jaar ook je tuin openstellen? Of helpen als vrijwilliger? Laat het weten via:
Op woensdagmiddag 30 juli organiseren we bij De Buurtgarage in Rhenen een leuke zomeractiviteit voor kinderen: een creatieve workshop waarin kinderen hun eigen drinkwaterschaaltje knutselen én beschilderen!
Tijdens deze middag leren kinderen waarom water zo belangrijk is voor bijen, vlinders en andere insecten in de tuin – vooral op warme dagen. Ze gaan naar huis met een zelfgemaakt en kleurrijk drinkschaaltje dat meteen in de tuin gebruikt kan worden.
Praktische info:
📍 Locatie: De Buurtgarage, Rhenen
🕒 Datum: woensdagmiddag 30 juli van 13.00 tot 15.00 uur
👧 Leeftijd: ca. 6 t/m 10 jaar
💸 Deelname: gratis (vol = vol)
ℹ️ Meer informatie & aanmelden: https://spits-online.com/website/6853ff5c65758Q6rHzcnc9EKLntXjFS9f
Deze activiteit maakt deel uit van het project Heuvelrugtuinen, waarmee we samen met inwoners werken aan meer biodiversiteit in de regio. Een kleine actie als een drinkschaaltje kan al een groot verschil maken voor dorstige insecten!
Wist je dat allerlei dieren zich verborgen houden in jouw tuin? Inwoners op en rondom de Utrechtse Heuvelrug leven bijvoorbeeld samen met veelvoorkomende dieren als de eekhoorn en de merel. Maar ook kunnen ze af en toe een vos of steenmarter in hun tuin spotten. Vorig jaar plaatsten Heuvelrugtuiniers voor een actie van de projecten Heuvelrugtuinen en Wild in je Achtertuin wildcamera’s in hun achtertuin. Het resultaat: een tijdelijke fototentoonstelling die laat zien wat er allemaal leeft in je achtertuin. De tentoonstelling reist komende tijd langs verschillende gemeentehuizen op en rondom de Utrechtse Heuvelrug.
Wildcamera’s
200 inwoners op en rond de Utrechtse Heuvelrug kregen in 2023 een wildcamera in hun tuin. Vier weken lang legden die overdag én ’s nachts elke beweging vast. Zo konden deelnemers ontdekken welke dieren hun tuin gebruiken om te schuilen, eten of slapen. De wildcamera’s fotografeerden uiteindelijk 43 verschillende diersoorten, waarvan 15 soorten zoogdieren en 27 vogelsoorten. Veel geziene gasten waren de egel, muis, eekhoorn, vos en das. Van de vogels vlogen de merel, vink en houtduif het meest voorbij. Een deelnemer vertelt: “We zagen vooral konijnen en vogels, wat ons heeft geïnspireerd om meer planten, struiken en bomen in onze tuin te plaatsen. We willen echt iets doen voor de biodiversiteit en om dieren een fijne plek te geven.”
Fototentoonstelling
De fototentoonstelling toont zeven van de mooiste foto’s van deze dieren in de Heuvelrugtuinen. Deze reist sinds november door de provincie. Bezoekers kunnen hem van 3 juni t/m 1 juli in het huis van de gemeente Rhenen bekijken. De fototentoonstelling is te zien in de centrale hal van het huis van de gemeente. Adres: Nieuwe Veenendaalseweg 75, 3911 MG Rhenen
Vanaf september reist de fototentoonstelling verder langs gemeente Woudenberg, Utrechtse Heuvelrug en De Bilt.
Over Heuvelrugtuinen
Heuvelrugtuinen is een initiatief van Nationaal Park Utrecht Heuvelrug, Natuur en Milieufederatie Utrecht en IVN Natuureducatie en wordt mede mogelijk gemaakt door de steun van diverse partners en sponsoren. Elke Heuvelrugtuin is goed voor de natuur en draagt bij aan voldoende drink- en grondwater. Doordat Heuvelrugtuinen zo natuurvriendelijk zijn, zijn ze beter bestand tegen hitte, droogte en wateroverlast. Zo maak je van jouw tuin een stukje Nationaal Park. Op dit moment zijn er 375 Heuvelrugtuinen, door de hele provincie. Jouw tuin ook omtoveren tot Heuvelrugtuin? Kijk dan op jouwheuvelrugtuin.nl
Begin dit jaar kregen de bewoners van de Rozenlaan en Ribeslaan groen licht om het grasveldje op de hoek van hun straat te veranderen in een buurttuin. Slechts enkele maanden later ligt er een tuin vol struiken, planten en bloemen, staat er een regenton en
een bank*.
Het werkt als een magneet voor mens en dier. Kinderen spelen er, ouderen rusten uit en maken een praatje. De buurtbewoners houden het onkruid in toom en geven water als dat nodig is. Het wordt tijd voor een feestje!!
We krijgen steeds vaker te maken met hevige regenbuien en langere periodes van droogte. Je kunt je tuin, je buurt én de natuur helpen om hiermee om te gaan. Bijvoorbeeld door je regenpijp af te koppelen en het water direct in je tuin te laten lopen. Heb je hulp of advies nodig bij het afkoppelen? Inwoners van gemeente Utrechtse Heuvelrug kunnen vanaf nu gratis een afkoppelcoach inschakelen! De afkoppelcoach denkt met je mee over slimme oplossingen om regenwater op te vangen of te laten wegzakken in je tuin. Zij kunnen ook helpen bij het afkoppelen van je regenpijp.
De afkoppelcoaches zijn opgeleide vrijwilligers die op afspraak bij je langskomen. Ze bekijken samen met jou wat er mogelijk is in jouw tuin. Zo geven ze advies en kunnen – indien gewenst en haalbaar – ook meehelpen bij het uitvoeren van het werk. Denk aan het afzagen van de regenpijp, het aansluiten van een regenton of het aanleggen van een drainagebuis.
Waarom zou je je regenpijp afkoppelen?
Door je regenpijp af te koppelen, voorkom je dat schoon regenwater in het riool verdwijnt. In plaats daarvan laat je het in je tuin de grond in zakken of vang je het op in een regenton. Hiermee help je wateroverlast te voorkomen én zorg je dat je tuin in droge tijden over voldoende water beschikt.
Ervaring vanuit de gemeente
“In de gemeente Utrechtse Heuvelrug werken we al met afkoppelcoaches,” vertelt Anouk Haaxma, wethouder gemeente Utrechtse Heuvelrug. “Ik merk dat inwoners het soms toch lastig vinden hoe ze hun regenpijp goed af kunnen koppelen. Met een beetje hulp zijn inwoners geholpen en is hun woning afgekoppeld. Daarom steun ik dit initiatief van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug van harte. Afkoppelen is bijvoorbeeld om het schone regenwater direct in de tuinen te laten stromen, in plaats dat het in de riolering stroomt. Dus wil je als inwoner jouw woning afkoppelen, maar weet je niet goed hoe je dit kunt regelen? Schakel dan deze vrijwillige afkoppelcoaches in.”
Ervaring van een bewoner
“Vorig jaar heb ik twee regenpijpen aan de voorkant van mijn huis laten afkoppelen. Wel even spannend, maar het verliep allemaal heel vlot en vakkundig. Het regenwater loopt nu via een slang mijn tuin in i.p.v. naar het riool. Het werkt uitstekend en je hebt veel minder water uit de kraan nodig. Wat een ontzettend goed initiatief! Hoop dat het veel navolging vindt.” Liesbeth, Leersum
De afkoppelcoaches zijn opgeleid in 2024, in samenwerking met de gemeente Utrechtse Heuvelrug, de Vereniging voor Dorp en Natuur Amerongen – Leersum en het project Heuvelrugtuinen.
Heuvelrugtuinen is een initiatief van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, de Natuur en Milieufederatie Utrecht en IVN Natuureducatie. Met een Heuvelrugtuin dragen inwoners bij aan de versterking van de biodiversiteit in het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Denk aan tuinen met minstens 60% beplanting, zonder gif, met schuilplekken voor vogels en insecten, en planten die passen bij de omgeving van het park. Ook het opvangen van regenwater is daar een belangrijk onderdeel van.
Iedereen kan een Heuvelrugtuin maken: met of zonder groene vingers, veel of weinig ervaring, groot of klein budget. Op www.jouwheuvelrugtuin.nl vind je volop inspiratie en praktische tips.
In Heuvelrugtuinen bruist het van het leven. Om dat zichtbaar te maken, organiseerden we op 24 mei een Heuvelrugtuinsafari met bioloog Luc Hoogenstein. We bezochten vier tuinen en ontdekten hoeveel planten en dieren er te vinden zijn, gewoon dicht bij huis. Met deze safari’s willen we laten zien hoe inwoners met kleine aanpassingen hun tuin klimaat- en natuurvriendelijk hebben ingericht, en hoe iedereen daarmee kan bijdragen aan meer biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug.
In Heuvelrugtuinen bruist het van het leven. Om dat zichtbaar te maken, organiseerden we op 24 mei een Heuvelrugtuinsafari met bioloog Luc Hoogenstein. We bezochten vier tuinen en ontdekten hoeveel planten en dieren er te vinden zijn, gewoon dicht bij huis. Met deze safari’s willen we laten zien hoe inwoners met kleine aanpassingen hun tuin klimaat- en natuurvriendelijk hebben ingericht, en hoe iedereen daarmee kan bijdragen aan meer biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug.
In totaal openden 38 tuinen op de Utrechtse Heuvelrug en 23 in Soest en Soesterberg hun poorten. Veel bezoekers bezochten meerdere tuinen, sommigen zelfs tien op één dag, en kwamen onderweg elkaar opnieuw tegen. Dat leidde tot leuke ontmoetingen: “Woon je ook in het dorp? Wat doe jij om van je tuin een Heuvelrugtuin te maken?”
