Inwonersbijeenkomst Verdroging van de Heuvelrug op 8 maart in Leersum

Verdroging van de Heuvelrug. Echt waar, met al die nattigheid van afgelopen maanden? Jazeker, denk nog maar eens terug aan die droge hete zomer. Sterven onze bossen door gebrek aan (grond)water? In Nederland hebben we in de loop der eeuwen een prachtig systeem gemaakt om water af te voeren, met greppels, slootjes en vaarten. Terwijl we dat lokaal gevallen regenwater tegenwoordig zo hard nodig hebben om het grondwater op peil te houden. Hier op de heuvelrug is het hele samenspel van grondwater, kwelwater en oppervlaktewater complex, door de hoogteverschillen.

Daarom organiseren het Dorpsnetwerk Leersum en de Vereniging voor Dorp en Natuur Amerongen – Leersum een informatieve avond over water en verdroging op de Heuvelrug.

Piet Verdonschot (emeritus-hoogleraar water ecologie Wageningen) weet heel boeiend te vertellen over het grondwater, de tekorten, de stromingen en de relatie met het oppervlaktewater.

Bert de Groot (hoogheemraad van Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden) vertelt over de plannen om verdroging tegen te gaan, zoals veel betrokken partijen samen afgesproken hebben in “De Blauwe Agenda”.

Ineke Vrij van de werkgroep Heuvelrugtuinen van Dorp en Natuur, gaat kort in op wat we zelf kunnen doen tegen verdroging.

Na de pauze is er een paneldiscussie met o.a. deskundigen van de Blauwe Agenda, Staatsbosbeheer (SBB), het Utrechts Particulier Grondbezit en de Land- en Tuinbouworganisatie LTO.

Informatie:

Datum: 8 maart om 19.30

Locatie: De Binder, Leersum

Prijs: aan de avond zijn geen kosten verbonden

Tijd: Zaal open vanaf 19:15,

Aanmelden: vol=vol Aanmelden (i.v.m. stoelen) per mail naar wateravond@dorpennatuur.nl

op vrijdag 8 maart 2024 om 19:30 uur in De Binder, Leersum.

 

De Blauwe Agenda

Deze avond is verbonden aan de Blauwe Agenda, een samenwerkingsverband waar Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug één van de samenwerkingspartners is.  Want de grondwatervoorraad in het park staat onder druk. Dat levert verschillende problemen op voor de natuur én voor veel verschillende groepen (denk aan agrariërs, ondernemers, landgoedeigenaren, natuurbeschermers). De Blauwe Agenda is een samenwerkingsverband en biedt een visie op hoe de problemen van het water op de Heuvelrug kunnen worden aangepakt. Samen werken we aan een duurzaam en veerkrachtig watersysteem. Draag je ook bij aan het watersysteem voor de toekomst? Kijk op deze informatiepagina en zie wat jij kunt doen.

 

 

 

Nieuwe mogelijkheden in het vasthouden van water voor de landbouw op de Heuvelrug

Door klimaatverandering is er de afgelopen jaren sprake van een tekort én een overschot aan water op agrarische gronden. Dit heeft gevolgen voor natuur en landbouw. Zo valt de graslandproductie enorm terug als gevolg van droogte en waterschade. De vraag is dus: hoe kan de landbouw water langer vasthouden in haarvaten, zonder te veel te beregenen? De kerngroep van de Blauwe Agenda* heeft op uitnodiging een bezoek gebracht aan de firma Van der Wind in Woudenberg om geïnformeerd te worden over de resultaten. De afgelopen jaren is hier veelvuldig onderzoek naar gedaan door K&G Advies en Aequator. Eerst is gestart met onderzoek naar flexibel peilbeheer (2017-2020), hier is vervolg aan gegeven door middel van pilotonderzoek bij firma Van Der Wind in Woudenberg. De resultaten pleiten in het voordeel voor agrariërs. 

Project flexibel peilbeheer 2017- 2020 

In 2017 is gestart met het project flexibel peilbeheer in Utrecht-Oost. Er is in dit gebied sprake van droogteschade op de hogere percelen. Er is gestart met peil gestuurde drainage in Overberg. Daarna is gekeken wat het effect was op het grondwater en de gewassen. 

Resultaten en conclusies van project 2017 – 2020 

Een peilopzet tot 30 centimeter was mogelijk. Het is mogelijk om hiermee 2 weken tot 2 maanden water vasthouden. Hiermee kun je de grondwaterstand 10 centimeter tot 20 centimeter verhogen. Het effect op grasgroei is afhankelijk van capillaire nalevering en bodem. Een andere conclusie was dat de stuwen duurzamer en effectiever gemaakt kunnen worden. 

Vervolgproject Fa v/d Wind  

In de vorm van een pilot is in 2022 vervolg gegeven aan het project flexibel peilbeheer in het kader van het project Watersparen van Waterschap Vallei en Veluwe. Met dit vervolgproject van Fa v/d Wind is doorgepakt met de hele huiskavel van de firma Van der Wind. Er is onderzocht wat de impact van 4 regelbare stuwen op bestaande duikers had op de waterbeschikbaarheid, het beter sluiten van de stikstofkringloop, grasland- en eiwitproductie in de zomer, graslandkwaliteit, en bijdragen maatschappelijke opgave. 

Wat zijn de concrete resultaten van dit project? 

Aequator heeft metingen van het grondwater en oppervlaktewaterpeilen gedaan bij firma Van der Wind, en gekeken wat de impact is op gewasopbrengsten op basis van de kringloopwijzers 2018-2022.  

De vraag was: laat 2022 een beter resultaat zien? Hierbij de belangrijkste conclusies op een rij: 

  • Door de peilopzet ontstaat meer capillaire werking. 
  • In droge periodes kan de agrariër tot wel 4 weken profiteren van de verhoogde grondwaterstand. 
  • De variabele kosten voor de beregening gingen omlaag. 
  • De kosten (investering in de dammenstuwen) en baten gelijk in matig droog jaar 
  • In extreem droog jaar (2018): €600/ha extra saldo. 
  • Ook bracht het voordelen mee voor eiwit op het eigen land (verhoogde graskwaliteit), en voor de beweiding en stikstofkringloop. 

Tijdens het bezoek van de kerngroep is besproken hoe dit project kan worden opgeschaald naar andere geschikte delen van de flanken van de Utrechtse Heuvelrug.   

Wil je meer weten over de Water Spaar regeling? Klik hier.

*Wist je dat er veel helder en schoon water te vinden is op de Utrechtse Heuvelrug? Maar dat dit drinkwater nu onder druk staat? Dat levert verschillende problemen op voor de natuur én voor veel verschillende groepen (denk aan agrariërs, ondernemers, landgoedeigenaren, natuurbeschermers). De Blauwe Agenda is een samenwerkingsverband en biedt een visie op hoe de problemen van het water op de Heuvelrug kunnen worden aangepakt. Samen werken we aan een  duurzaam en veerkrachtig watersysteem. Draag je ook bij aan het watersysteem van de toekomst?

De Blauwe Agenda geeft het water op de Heuvelrug een toekomst 

Documentaire RTV Utrecht over water

Door de klimaatverandering krijgen we te maken met steeds extremer weer. Langere periodes van hitte en droogte gevolgd door heftige regenbuien zorgen voor problemen bij onze woonomgeving, de natuur, de landbouw en de drinkwatervoorraad. In de hoger gelegen gebieden droogt de grond uit, terwijl in de dorpen het regenwater bij heftige buien voor veel overlast zorgt.

Gemeenten (waaronder de gemeente Utrechtse Heuvelrug), de provincie Utrecht, Vitens, Waterschap Vallei en Veluwe, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, terreinbeheerders, particuliere eigenaren en natuurorganisaties zetten zich in om samen het watersysteem op de Heuvelrug robuust en klimaatbestendig te maken. Dit doen de partners bijvoorbeeld met projecten die ervoor zorgen dat het regenwater boven op de heuvelrug beter in de bodem zakt en aan de voet van de heuvelrug langer wordt vastgehouden. Een voorbeeld hiervan is het pilotproject om het regenwater beter in het bosgebied boven Amerongen te infiltreren. Hiermee beperken we de verdroging, wateroverlast en riool-overstorten in de uiterwaarden.

Wil je meer weten over het water op de Utrechtse Heuvelrug? Bekijk dan de mini documentaire van RTV Utrecht die vorige week verscheen.

Theatercollege | Water (tekort) op de Utrechtse Heuvelrug

Hoe ziet de droogte van de toekomst eruit? Wat gebeurt er met het water uit Duitsland dat normaal via de Rijn ons land binnen komt? Welke keuzes moeten we maken om in de toekomst nog voldoende water te hebben?

Dat zijn drie vragen die in dit theatercollege aan bod zullen komen, waarbij we kijken naar de gevolgen van droogte en de mogelijke oplossingen op de korte en lange termijn.

De experts
Dr. Niko Wanders is universitair hoofddocent Hydrologie aan de Universiteit Utrecht. Samen met waterbeheerders en beleidmakers onderzoekt Wanders de mogelijkheden voor verbeterde voorspellingen van droogte in Nederland en in het buitenland.

Jeroen Haan is dijkgraaf van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Hij gaat in op de (water)opgaven die als gevolg van de klimaatverandering en het extremere weer op ons afkomen. Ook bespreekt hij hoe water en bodem sturend moeten zijn in ruimtelijke keuzes die we maken voor de toekomst.

Stel een vraag!
Tijdens het theatercollege is er ruime gelegenheid tot het stellen van vragen. Deze kunt u ook van tevoren insturen via info@npuh.nl. De host van deze avond is Magda Jansen, burgemeester van gemeente Woudenberg.

Dit theatercollege is een initiatief van Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en de tweede in een reeks van vijf. De colleges hebben als doel het delen van kennis en inzichten over dit unieke gebied.

Details

Datum: maandag 11 september om 20:-00 uur

Locatie: Theater Figi, Zeist I Willem Pijperzaal

Kosten: €5,00

Voor meer informatie en tickets klik hier

Blauwe Agenda

Wat doen het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en haar samenwerkingspartners al aan het watertekort? Lees er hier meer over.