Gemeente Amersfoort wint Soorten Challenge Utrechtse Heuvelrug 2026

Op maandagavond 29 juni 2026 sloten we de Soorten Challenge 2026 op feestelijke wijze af in Theater Figi met het Theatercollege: Wilde buren – van Heuvelrug tot achtertuin, en de uitreiking van de award voor Meest biodiverse gemeente van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug 2026. De winnaar was gemeente Amersfoort, daar werden maar liefst 2090 verschillende soorten geteld. 

Soorten Challenge 2026 

In gemeente Amersfoort werden dit jaar de meeste verschillende soorten geteld (2.090 soorten). Zij wonnen daarmee de titel en award voor Meest biodiverse gemeente van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug 2026. 

Wethouder Johnas van Lammeren nam de award, ontworpen door de Snijzaak en gemaakt van duurzaam Lindehout uit Utrecht, voor zijn gemeente in ontvangst: “We hebben hard gewerkt aan het meetbaar maken van biodiversiteit en dit is een bekroning op ons werk. Ik wil alle vrijwilligers en iedereen die meewerkt bedanken. Ik ben waanzinnig trots”.

Meteen op de eerste dag van de Soorten Challenge nam de Gemeente Amersfoort al een flinke voorsprong, waarschijnlijk dankzij de 1000-soortendag die in Zusterpark Elisabeth Groen werd georganiseerd. Die voorsprong is gedurende de Soorten Challenge niet meer ingehaald. 

De strijd om de tweede plaats was spannender. Op de tweede plaats is gemeente de Bilt geëindigd met 1.974 verschillende soorten en op de derde plaats gemeente Utrechtse Heuvelrug met 1.940 soorten.  

De top 5 meest waargenomen soorten tijdens de Soorten Challenge zijn allemaal vogels. Dat is ook de meest waargenomen soortgroep. Met op nummer één de merel (1260 keer geteld) gevolgd door de vink, tjiftjaf, zwartkop en kleine karekiet. De meest verschillende soorten werden geteld bij de planten en nachtvlinders, zoals de zeldzame soorten gestreepte pijlstaart in Leersum en de houtskoolmot in Soest. 

De Soorten Challenge liet dit jaar een indrukwekkende groei zien ten opzichte van vorig jaar. In totaal zijn er in het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en de deelnemende gemeenten 4724 unieke soortenwaargenomen (vorig jaar ongeveer 3.000) door ca. 5500 personen (vorig jaar 2500). Er zijn ruim 85000 waarnemingen doorgegeven, bijna een verdrievoudiging vergeleken met vorig jaar! 

Wat is de Soorten Challenge? 

De Soorten Challenge is een grote planten- en dierentelling om zoveel mogelijk soorten in gemeenten op en rondom de Utrechtse Heuvelrug in kaart te brengen. Iedereen kon meedoen tussen 9 mei en 7 juni 2026. Alle tellingen die via de app ObsIdentify of via Waarneming.nl werden doorgegeven in het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug of één van de deelnemende gemeenten telden mee. Op waarneming.nl vind je alle resultaten van de Soorten Challenge. 

Theatercollege: Wilde buren – van Heuvelrug tot achtertuin 

De Award voor Meest biodiverse gemeente van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug 2026 werd uitgereikt tijdens het Theatercollege Wilde buren – van Heuvelrug tot achtertuin in Theater Figi in Zeist. Onderzoeker Laurens Dijkhuis van Universiteit Utrecht nam de aanwezigen mee in de wereld van wildlife monitoring en onderzoek op de Heuvelrug. Hoe bewegen dieren in een mensenlandschap en wat kunnen wij daarvan leren? Daarna deelde natuurfotograaf en soortenkenner Luc Hoogenstein de resultaten van de Soorten Challenge en liet hij zien hoe soortenrijke (Heuvelrug)tuinen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aanbiodiversiteit. Joyce Langenacker, de burgemeester van Zeist, begeleidde de avond. 

Nieuwe beschermheer voor het Nationaal Park 

De avond werd afgesloten met de overdracht van het beschermheerschap van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Harry Boeschoten neemt het over van Theo Ruijs. Theo was sinds 2023 beschermheer. Theo bedacht de Theatercolleges vanuit de overtuiging dat er behoefte was aan een plek waar theater en reflectie elkaar ontmoeten. Wij bedanken hem voor zijn visie en inzet als beschermheer voor het Nationaal Park.  

Harry Boeschoten is geen vreemde in de wereld van natuur, landschap en erfgoed. Zo kent hij o.a. een lange carrière bij Staatsbosbeheer, is hij bestuurslid bij Wandelnet en te horen bij de podcast van Groen Groeit Mee. Wij zijn ervan overtuigd dat hij een mooie invulling gaat geven aan zijn beschermheerschap. 

Aan de slag met biodiversiteit? 

Ben je nu zelf geïnspireerd om aan te slag te gaan met biodiversiteit in je eigen omgeving? Maak van jouw tuin een Heuvelrugtuin! Of ga eens op bezoek bij een van de Zusterparken van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. 

Theatercollege 29 juni: ‘Wilde buren – van Heuvelrug tot Achtertuin’ 

Hoe rijk is de natuur eigenlijk in jouw eigen omgeving? Tijdens een inspirerend theatercollege nemen experts en natuurliefhebbers bezoekers mee in de verrassend soortenrijke wereld van de natuur dichtbij. Van wildlife monitoring op de Utrechtse Heuvelrug tot een soortensafari in de eigen buurt: deze avond staat volledig in het teken van biodiversiteit, ontdekking en verwondering.

Praktische informatie
Locatie: Theater Figi, Zeist
Datum: Maandag 29 juni 2026
Tijd: 19.30 – 21.30 uur
Kaarten: €7,50 per persoon, te bestellen via: Wilde Buren Van Heuvelrug Tot Achtertuin | Figi

Het programma en de sprekers

Onder begeleiding van burgemeester Joyce Langenacker van Zeist krijgen bezoekers een kijkje achter de schermen van natuuronderzoek. Onderzoeker Laurens Dijkhuis vertelt over wildlife monitoring en hij neemt bezoekers mee in het verhaal van dieren die leven in een landschap dat ze samen met mensen delen.  

Vervolgens neemt natuurfotograaf en soortenkenner Luc Hoogenstein het publiek mee op tuinsafari. Aan de hand van inspirerende voorbeelden laat hij zien hoeveel bijzondere soorten er dicht bij huis te ontdekken zijn en hoe soortenrijke (Heuvelrug)tuinen een belangrijke bijdrage leveren aan biodiversiteit. 

Bekendmaking winnaar Soorten Challenge 2026 

Het theatercollege vormt tevens de feestelijke afsluiting van de Soorten Challenge 2026 van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Een van de hoogtepunten van de avond is de bekendmaking van de winnaar van de award voor de ‘Meest biodiverse gemeente van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug 2026’. Welke gemeente wist de meeste soorten te registreren en mag zich een jaar lang de meest biodiverse gemeente van het nationaal park noemen? 

Daarnaast vindt tijdens de avond de overdracht van het beschermheerschap van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug plaats. 

Afsluiting met borrel 

Na een avond vol inspirerende verhalen, nieuwe inzichten en bijzondere natuurontdekkingen wordt gezamenlijk teruggeblikt tijdens een gezellige borrel in de foyer. Bezoekers krijgen hier de gelegenheid om na te praten, nieuwe contacten te leggen en samen te proosten op de rijkdom van de natuur in de eigen leefomgeving. 

Gemeente Utrechtse Heuvelrug wint Soorten Challenge 2025 en is de Meest Biodiverse Gemeente van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug

Maandagavond 23 juni waren ruim 120 bezoekers aanwezig in Theater Figi in Zeist voor het theatercollege ‘Biodiversiteit onder de loep’. Het publiek kreeg op een levendige manier inzicht in de staat van de soortenrijkdom op de Utrechtse Heuvelrug en wat we hierover weten door wetenschappelijk onderzoek en burgerinitiatieven, zoals de Soorten Challenge in het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Ook werd bekendgemaakt welke gemeente de Soorten Challenge 2025 heeft gewonnen, op basis van de meest verschillende soorten die in die gemeente zijn waargenomen.

Tijdens de Soorten Challengegingen inwoners van negen gemeenten op en rondom de Utrechtse Heuvelrug van 17 tot en met 31 mei op pad om zo veel mogelijk verschillende planten-, dieren-, paddenstoel- en insectensoorten te spotten. De waarnemingen gaven ze door via waarneming.nl of de app ObsIdentify. Met deze actie streden de gemeenten op een sportieve manier om de titel ‘Meest biodiverse gemeente van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug’.

Universitair docent René Verburg (Universiteit Utrecht) toonde tijdens het theatercollege met live proefjes zien hoe de natuur op de Utrechtse Heuvelrug ervoor staat en welke kennis we opdoen uit langlopend wetenschappelijk onderzoek. Sander Turnhout (SoortenNL) vertelde hoe we als mensen geëvolueerd zijn als waarnemers/verzamelaars en over mens-natuur relaties. Beide lezingen waren erg leerzaam!

Gijs de Kruif, directeur-bestuurder van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, maakte de winnende gemeente bekend. Gemeente Utrechtse Heuvelrug mag zich het komende jaar de ‘Meest biodiverse gemeente van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug’ noemen. In die gemeente zijn tijdens de Soorten Challenge 2025 de meeste verschillende soorten waargenomen. Wethouder Rob Jorg nam de award, gemaakt van duurzaam hout uit Utrecht, voor zijn gemeente in ontvangst. Hij bedankte daarbij iedereen die tijdens de challenge soorten heeft waargenomen én alle inwoners die van de gemeente zo’n biodiverse en groene gemeente maken.

Gemeente Amersfoort eindigde op de tweede plek en de gemeente De Bilt op de derde plek. In totaal zijn er in het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en de omliggende gemeenten meer dan 3.000 soorten waargenomen, door ca. 2500 personen. Er zijn ruim 32.300 waarnemingen doorgegeven. Daarmee is de Soorten Challenge 2025 een groot succes te noemen!

Een paar leuke weetjes over de Soorten Challenge. De gewone meikever was de meest waargenomen soort, gevolgd door de viervlek (een libel) en de gekraagde roodstaart (een zangvogel). Er werden 12 zeer zeldzame soorten op de Utrechtse Heuvelrug gevonden, waaronder de Witkraagduifmot en de Zwarte sachembij. Van alle waargenomen soorten waren de planten met 470 soorten het best vertegenwoordigd, daarna de nachtvlinders en de kevers.

Bekijk hier de resultaten van de Soorten Challenge per gemeente.

Burgemeester Petra Doornenbal (gemeente Renswoude) trad op als host en praatte de avond op een enthousiaste toon aan elkaar. We danken alle sprekers, de host, de bezoekers en de deelnemers aan de Soorten Challenge voor hun bijdragen. Samen hebben we de biodiversiteit op de kaart gezet.

Zelf bijdragen aan biodiversiteit in je omgeving? Maak van jouw tuin een Heuvelrugtuin of doe inspiratie op in een van onze Zusterparken.

Theatercollege 23 juni: ‘Biodiversiteit onder de loep’

Van metingen tot meldingen: hoe biodivers is de Utrechtse Heuvelrug?

  • Waar: Theater Figi, Zeist
  • Wanneer: Maandag 23 juni 2025
  • Hoe laat: 20.00 – 21.30 uur

Hoe staat het met de biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug? Wat weten we inmiddels, en hoe dragen wetenschap en burgerinitiatieven bij aan het vergroten van die kennis?

De sprekers

Tijdens dit theatercollege neemt René Verburg je mee in het lopende wetenschappelijke onderzoek op de Utrechtse Heuvelrug. Hij is universitair docent aan de Universiteit Utrecht en onderzoekt hoe natuur zich herstelt, hoe biodiversiteit behouden kan blijven en welke rol mensen daarin spelen. Wat leren we van langlopende metingen? En hoe helpt die kennis om de natuur beter te beschermen? Verwacht een boeiende presentatie mét interactieve proefjes.

Daarna vertelt Sander Turnhout, strategisch adviseur bij SoortenNL, over de kracht van waarnemen. Hij begint bij de jagers-verzamelaars van vroeger, die hun omgeving tot in detail moesten lezen om te kunnen overleven. Ook nu is goed kijken en luisteren naar de natuur van onschatbare waarde. Aan de hand van de Soorten Challenge – waarin inwoners uit negen gemeenten twee weken lang zoveel mogelijk wilde planten- en diersoorten telden – laat Sander zien wat we samen hebben ontdekt. Welke waarnemingen springen eruit? En wat zeggen die cijfers eigenlijk?

Tot slot maakt Gijs de Kruif, directeur-bestuurder van het Nationaal Park, de winnende gemeente bekend en reikt de award uit. Die gemeente mag zich een jaar lang de ‘Meest biodiverse gemeente van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug’ noemen.

Burgemeester als host 

Bijzonder zijn de hosts bij elk theatercollege. “Als Nationaal Park werken we nauw samen met gemeenten op en rond de Utrechtse Heuvelrug om natuur, landschap en erfgoed te behouden en te beschermen,” zegt Gijs de Kruif, directeur van het Nationaal Park, “daarom leek het ons een leuk idee om de betrokken burgemeesters te vragen om tijdens de colleges als host op te treden.” De host van deze avond is Petra Doornenbal, burgemeester van Renswoude. 

Stel een vraag! 

Tijdens het theatercollege is er ruime gelegenheid tot het stellen van vragen. Deze kun je ook van tevoren insturen via info@npuh.nl 

Kaarten (€ 5,- p.p., incl. koffie/thee) zijn verkrijgbaar via de website van Theater Figi.

Koop je tickets hier

Theatercollege 18 november: ‘Door de bomen het bos weer zien’

De kracht van natuur en leefstijl

Waar: Theater Figi, Zeist

Wanneer: Maandag 18 november 2024

Hoe laat: 20.00 – 21.30 uur

In dit theatercollege ontdek je hoe natuur en leefstijl invloed hebben op je gezondheid. Leer waarom groen in onze omgeving essentieel is en ontvang praktische tips om fitter en vitaler te worden.

Tijdens dit theatercollege delen universitair hoofddocent Jolanda Maas en huisarts Karel Bos hun inzichten over de relatie tussen natuur, leefstijl en gezondheid.

De host van deze avond is Frits Naafs, burgemeester van gemeente Utrechtse Heuvelrug.

Voor meer informatie en kaarten (5 euro p.p., incl. koffie/thee): bezoek de website van theater Figi. Graag tot dan!

Bestel kaarten

Theatercollege 11 maart: ‘De bodem leeft!’

Op maandag 11 maart vindt in theater Figi in Zeist het theatercollege ‘De bodem leeft! Over de basis van ons bestaan’ plaats. Hoogleraar Liesje Mommer en Josephine Schuurman van boerderij Eyckenstein delen hoe ze vanuit hun expertise inzetten voor een gezonde bodem en een natuurinclusief voedselsysteem. Kaarten zijn te koop op de website van theater Figi en kosten 5 euro, inclusief koffie of thee bij ontvangst.

Het theatercollege is een initiatief van Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. De colleges zijn een combinatie van ontspannen en leren en hebben als doel het delen van kennis en inzichten over dit unieke gebied.

Burgemeester als host

Bijzonder zijn de hosts bij elk theatercollege. “Als Nationaal Park werken we nauw samen met gemeenten op de Utrechtse Heuvelrug om natuur, landschap en erfgoed te behouden en te beschermen,” zegt Gijs de Kruif, directeur van het Nationaal Park, “daarom leek het ons een leuk idee om de betrokken burgemeesters te vragen om tijdens de colleges als host op te treden.” De host van deze avond is Rob Metz, burgemeester van Soest.

De experts

Prof. Dr. Ir. Liesje Mommer is hoogleraar Ondergrondse Ecologie aan Wageningen University & Research. Ze doet onderzoek naar de interactie tussen planten en de velerlei organismen die in de bodem leven. Ze zal ook ingaan op de inspiratie die ze uit die ‘verborgen wereld’ haalt op weg naar een natuur-inclusieve samenleving.

Josephine Schuurman is werkzaam op boerderij Eyckenstein in Maartensdijk, waar ze werken aan een voedselsysteem dat in balans is met de natuur. Zo maken ze gebruik van het natuurlijk gedrag van de dieren om de bodem te verbeteren, maken ze levende compost en zetten ze in op zoveel mogelijk diversiteit.

Stel een vraag!

Tijdens het theatercollege is er ruime gelegenheid tot het stellen van vragen. Deze kun je ook van tevoren insturen via info@npuh.nl.

 

Koop hier je kaartje

 

 

Theatercollege ‘Tussen stilte en strijd’ op 22 januari

Op maandag 22 januari vindt in theater Figi in Zeist het theatercollege ‘Tussen stilte en strijd: de invloed van Defensie op de Utrechtse Heuvelrug’ plaats. Ontdek verrassende verhalen over bloeiende natuur, bijzondere diersoorten en herinneringen van oud-dienstplichtigen. Kaarten zijn te koop op de website van theater Figi en kosten 5 euro, inclusief koffie of thee bij ontvangst.  

Het theatercollege is een initiatief van Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en de vierde in een reeks van vijf. De colleges zijn een combinatie van ontspannen en leren en hebben als doel het delen van kennis en inzichten over dit unieke gebied. 

Burgemeester als host 

Bijzonder zijn de hosts bij elk theatercollege. “Als Nationaal Park werken we nauw samen met gemeenten op de Utrechtse Heuvelrug om natuur, landschap en erfgoed te behouden en te beschermen,” zegt Gijs de Kruif, directeur van het Nationaal Park, “daarom leek het ons een leuk idee om de betrokken burgemeesters te vragen om tijdens de colleges als host op te treden.” De host van deze avond is Hans van der Pas, burgemeester van Rhenen. 

De experts

Irene Oerlemans, Senior Terreinbeheerder bij het Rijksvastgoedbedrijf, deelt hoe (afgesloten) militaire oefenterreinen bijdragen aan het behoud van een evenwichtig ecosysteem. Hoe kan het dat een tank soms minder onrust veroorzaakt dan een mountainbike?

Programmamaker en Gouden Kalf winnaar André van der Hout deelt onder meer tv- en filmfragmenten waarin oud-dienstplichtigen terugblikken op wat zij vaak ‘de mooiste tijd van hun leven’ noemen – onlosmakelijk verbonden met de gebieden waarin zij getraind werden.

Stel een vraag! 

Tijdens het theatercollege is er ruime gelegenheid tot het stellen van vragen. Deze kun je ook van tevoren insturen via info@npuh.nl 

Koop je tickets hier

 

Beeld: Niels Gillissen

Theatercollege: wat betekent natuur voor jou?

Het was weer een mooi theatercollege in theater Figi gisteravond! Joris Hellevoort, boswachter bij Utrechts Landschap en bestuurslid van de Bomenstichting, deelde zijn passie voor bijzonder bomen. Jori Wolf, landschapshistoricus en Senior Adviseur Nationale Parken bij Staatsbosbeheer ging verder in op de relatie tussen mens en natuur. De avond werd fantastisch gehost door Koos Janssen, burgemeester van gemeente Zeist.
Het volgende theatercollege vindt plaats op 22 januari 2024 in theater Figi, met als thema: Defensie op de Utrechtse Heuvelrug.
Op de hoogte blijven van deze en andere activiteiten van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug? Dat kan via deze link: https://spits.np-utrechtseheuvelrug.online/platform/KPcrFfxlyoAPD6yQZsZW
De theatercolleges worden georganiseerd door Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Tijdens de colleges ontdekt de bezoeker meer over de geschiedenis, ontwikkelingen en achtergronden van natuur, landschap en erfgoed op de Utrechtse Heuvelrug.  Elk college wordt gehost door een burgemeester van één de gemeenten uit het gebied van het park.

‘Wat betekent natuur voor jou?’ in theater Figi, Zeist

Op maandag 6 november vindt in theater Figi in Zeist het theatercollege ‘Wat betekent natuur voor jou?’ plaats. Landschapshistoricus Jori Wolf en boswachter Joris Hellevoort bespreken vanuit verschillende perspectieven het groen op de Utrechtse Heuvelrug. Kaarten zijn te koop op de website van theater Figi en kosten 5 euro, inclusief koffie of thee bij ontvangst.  

Het theatercollege is een initiatief van Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en de derde in een reeks van vijf. De colleges zijn een combinatie van ontspannen en leren en hebben als doel het delen van kennis en inzichten over dit unieke gebied. 

Burgemeester als host 

Bijzonder zijn de hosts bij elk theatercollege. “Als Nationaal Park werken we nauw samen met gemeenten op de Utrechtse Heuvelrug om natuur, landschap en erfgoed te behouden en te beschermen,” zegt Gijs de Kruif, directeur van het Nationaal Park, “daarom leek het ons een leuk idee om de betrokken burgemeesters te vragen om tijdens de colleges als host op te treden.” De host van deze avond is Koos Janssen, burgemeester van Zeist. 

De experts 

Jori Wolf, landschapshistoricus en senior adviseur Nationale Parken bij Staatsbosbeheer, gaat vanuit landschapsfilosofie in op de relatie mens en natuur. Waar hebben we als mens behoefte aan, hoe is dat door de eeuwen heen veranderd en wat is er nodig om natuur in Nederland robuuster te maken? Waar schuurt het en hoe kunnen we verbroken verbindingen herstellen? 

Joris Hellevoort, boswachter bij Utrechts Landschap en bestuurslid van de Bomenstichting, neemt je mee langs de verhalen en historie van een aantal beroemde bomen. 

Naast landelijke grootheden introduceert hij de lokale boomhelden op en rond de Utrechts Heuvelrug. Met zijn verhalen hoopt Joris het belang van bomen en met name oude bomen beter onder de aandacht te brengen. 

Na het theatercollege signeert Joris zijn boek ‘De wortels van ons land’. 

Stel een vraag! 

Tijdens het theatercollege is er ruime gelegenheid tot het stellen van vragen. Deze kun je ook van tevoren insturen via info@npuh.nl 

Koop je tickets hier

Bent u de volgende keer ook bij het theatercollege?

Op maandag 11 september was burgemeester Magda Jansen-van Harten (Gemeente Woudenberg) de host van het theatercollege ‘Water(tekort) op de Utrechtse Heuvelrug’ in FIGI, Zeist. Dr. Ir Niko Wanders (Utrecht University) en dijkgraaf Jeroen Haan (Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden) bespraken de gevolgen van droogte, mogelijke oplossingen op de korte en lange termijn en beantwoordden vragen uit het publiek.

Het volgende theatercollege is op maandag 6 november: ‘Natuurontwikkeling op de Utrechtse Heuvelrug: over beroemde bomen en meer…..’

De theatercolleges worden georganiseerd door Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en maken onderdeel uit van een reeks van vijf. Tijdens de colleges ontdekt de bezoeker meer over de geschiedenis, ontwikkelingen en achtergronden van natuur, landschap en erfgoed op de Utrechtse Heuvelrug. Elk college wordt gehost door een burgemeester van één de gemeenten uit het gebied van het park.