Tegel eruit, groen erin! Doe mee met de Tegelruilactie in Soest

Op zaterdag 1 november organiseert het project Heuvelrugtuinen samen met de gemeente Soest een feestelijke Tegelruilactie. Tussen 11.00 en 14.00 uur kun je bij drie locaties in Soest je oude tuintegels inleveren en ze direct omruilen voor inheemse planten, biologische bloembollen én gratis tuinadvies van ervaren vrijwilligers. Neem een foto van je tuin mee voor de beste tips! Let op: op=op.

Heb je meer dan 1 m² tegels om weg te doen? Geen probleem: de Tegeltaxi kan langskomen om de tegels bij je thuis op te halen. Zo maken we samen Soest groener, aantrekkelijker voor bijen en vlinders én beter bestand tegen hitte en wateroverlast.

Wethouder Aukje Treep: “Wegens succes laten we de Tegeltaxi weer rijden. Gaat u ook voor meer groen en haalt u uw tegels uit de tuin? We helpen u graag!”

Vraag de Tegeltaxi aan via de website van de gemeente Soest. Let op: dit is een eenmalige actie en vol=vol.

Locaties waar je tegels kunt ruilen:

  • Soesterberg: Buurtcentrum De Basis, Den Berghplein 1
  • Overhees: parkeerplaats hoek Willaertstraat & Dorpsstreek (tegenover de Ideabieb)
  • ’t Hart: BSO de Zevensprong, Beetzlaan 48

Voor de tegelruil bij de drie locaties hoef je je niet aan te melden. Je kunt gewoon langskomen tussen 11.00 en 14.00 uur.

Groene Burendag in De Bilt: een stukje Heuvelrug in je eigen straat

Op Burendag, afgelopen 27 september, staken de bewoners van het Meidoornpad en de Jasmijnstraat in de Bilt de handen uit de mouwen om hun buurt groener te maken. Dat deden ze niet zomaar, maar in Heuvelrug-stijl. Door tuinen in te richten met streekeigen planten, halen ze letterlijk de Utrechtse Heuvelrug hun wijk in.

Samen aan de slag
Met hulp van gemeente De Bilt, woningcorporatie Woongroen en biologische kwekerij Bijenkans uit de Bilt werden tuinen omgetoverd tot een mini stukjes Heuvelrug. Onder genot van koffie en een broodje kwamen buurtbewoners samen om hun buurt een stukje groener te maken.

Er werden tientallen inheemse planten geplant, zoals dovenetel, veldsalie en kruipend zenegroen. Dat is goed nieuws voor vlinders, bijen en vogels die nu meer voedsel en schuilplekken vinden. Tegels maakten plaats voor planten. Zo kan het water makkelijker de grond in na een heftige regenbui en zal er dus minder water overlast zijn in de toekomst.

“Ik ben heel benieuwd hoe alles in het voorjaar eruitziet als alles gaat bloeien, op naar meer vlinders!” – inwoner van de Bilt

Zelf meedoen?
Wil jij ook een stukje nationaal park in je tuin? Je hoeft geen tuinexpert te zijn om mee te doen. Ook kleine tuinen en balkons kunnen vergroenen en bijdragen aan het nationaal park. Kijk op onze website hoe jij aan de slag kunt, met bijvoorbeeld een online cursus, plantenlijst met soorten die bijdragen aan de biodiversiteit en checklist waar je aan moet denken als je van jouw tuin een Heuvelrugtuin wilt maken.

Houd ook onze agenda in de gaten voor de andere vergroeningsacties, zoals in de Bilt dit najaar het aanleggen van een voorbeeld Heuvelrugtuin op het Zonneplein. Wil je meer leren over Heuvelrugtuinen of vind je het leuk om te helpen bij de aanleg van de tuin, neem contact op met m.grievink@ivn.nl.

 

Vierde Heuvelrugtuinsafari-video online: de tuin van Michelle

In Heuvelrugtuinen bruist het van het leven. Om dat zichtbaar te maken, organiseerden we op 24 mei een Heuvelrugtuinsafari met bioloog Luc Hoogenstein. We bezochten vier tuinen en ontdekten hoeveel planten en dieren er te vinden zijn, gewoon dicht bij huis. Met deze safari’s willen we laten zien hoe inwoners met kleine aanpassingen hun tuin klimaat- en natuurvriendelijk hebben ingericht, en hoe iedereen daarmee kan bijdragen aan meer biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug.

Elke vrijdag delen we een nieuwe video van één van de bezochte tuinen.

Deze week staan we stil bij de tuin van Michelle uit Doorn. Ze heeft een net nieuw aangelegde tuin in Doorn en verteld hoe ze dat heeft aangepakt. En zelfs zo’n nieuwe tuin is waardevol voor de natuur. In Michelle’s tuin is al ontzettend veel leven te vinden, zoals huismussen, wespen en bijen.

Bekijk hier de video

Deze reeks is tot stand gekomen in samenwerking met MN Media en De Groene Stad.

Plant dit najaar biologische bloembollen en help de bij

Het najaar is hét moment om bloembollen te planten. Veel bollen zijn al vroeg in het jaar in bloei en daarmee een belangrijke voedselbron voor bijen, hommels en vlinders. Zo krijgen bestuivers al in het vroege voorjaar nectar en stuifmeel om op kracht te komen.

Wij vinden het belangrijk om aandacht te geven aan BIObollen: deze zijn geteeld in samenwerking met de natuur. Het bodemleven is hier de baas en dus zijn chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest niet welkom. Zodoende zijn de bollen en bloemen veilig voor bestuivers én voor schoon water en schone lucht.

Samen met Natural Bulbs organiseren we daarom een speciale actie:
Bij aankoop van 2 zakjes stinzen-BIObollen ontvang je gratis 1 zakje BIO krokussen!
Gebruik hiervoor de kortingscode: heuvelrugtuin

Wil jij ook bijdragen aan een bloemrijke Heuvelrug? Doe mee en plant dit najaar BIObollen in je tuin!

Bestel hier je stinzenbollen

Volkstuinvereniging ATV Stadion wordt 18e Zusterpark

Op zaterdag 27 september is volkstuinvereniging ATV Stadion in Utrecht officieel toegetreden tot de Zusterparkenbeweging van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Tijdens een feestelijk moment werd het Zusterparkbord om 11.30 uur onthuld door Anneloes van den Brink (ATV Stadion) en Annemarthe Wijnen (namens het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug).

Over ATV Stadion

ATV Stadion, opgericht in 1954, ligt aan de oostkant van Utrecht en vormt samen met Park Bloeyendael een waardevolle groene zone rondom kantorenpark Rijnsweerd. Het terrein van bijna 60.000 m² is een oase van rust en biodiversiteit. Natuurlijk tuinieren staat centraal, evenals het creëren van leefruimte voor vogels, insecten, kleine zoogdieren en andere dieren. Het terrein is overdag vrij toegankelijk voor wandelaars en de vereniging organiseert diverse activiteiten zoals schooltuinen, ‘samentuinen’ en deelname aan landelijke groene initiatieven.

Anneloes van den Brink, secretaris bestuur ATV Stadion: “ATV Stadion sluit zich graag aan bij de Zusterparkenbeweging zodat we, samen met andere kleine en grotere initiatieven, een aaneengesloten stuk groen kunnen vormen. Samen sta je sterk! Als Zusterpark werken we verder aan onze missie om vooruit te gaan met de natuur. We bouwen aan een stuk groen dat stad en platteland met elkaar verbindt en waar mens en dier van kunnen genieten.”

Zusterparkenbeweging

De Zusterparkenbeweging heeft als missie om één groot park te vormen door natuur en groen in én rondom de stad met elkaar te verbinden. Sinds 2019 werken Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug en de Zusterparken samen aan het versterken van biodiversiteit, het verbinden van buurtvergroeners en het vergroten van groene leefomgevingen. Met de toetreding van ATV Stadion telt de beweging nu 18 Zusterparken: 13 in de gemeente Utrecht, 4 in Amersfoort en 1 in Veenendaal.

Voor meer informatie over Zusterparken kijk op npuh.nl/zusterparken.

Ontdekcentra Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug in Kasteel Groeneveld en Kwintelooijen feestelijk geopend

Afgelopen donderdag 25 september 2025 werden twee Ontdekcentra in Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug geopend. De Ontdekcentra zijn vanaf 26 september 2025 voor iedereen te bezoeken. 

Locatie

Het Ontdekcentrum in Baarn is gevestigd in de Linnenkamer van Kasteel Groeneveld. In Rhenen bevindt het Ontdekcentrum zich in hetzelfde gebouw als horecazaak House of Bird, in natuurgebied Kwintelooijen. 

Opening

Op 25 september 2025 werden de Ontdekcentra feestelijk geopend door Gijs de Kruif van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Anja Bon van Staatsbosbeheer, Harm-Jan Kreun van Stichting Voorlichting Educatie en Kwintelooijen, Burgemeester Mark Roëll van Baarn, Wethouder Dylan Lochtenberg van Gemeente Veenendaal, Wethouder Dick Poortinga van Gemeente Rhenen, gedeputeerden Mirjam Sterk en Rob van Muilekom van de Provincie Utrecht en kinderburgemeester Lizzy van Gemeente Rhenen en kinderburgemeester Julius van Gemeente Baarn in aanwezigheid van betrokkenen en bestuurders uit de regio. 

Foto’s door o.a. Beeldbank van de Leefomgeving.

Wat is er te zien?

In de ontdekcentra beleven bezoekers op een inspirerende en interactieve manier hoe zij zelf onderdeel zijn van de lokale omgeving. Ze vormen het vertrekpunt voor een andere kijk op de Utrechtse Heuvelrug met aandacht voor natuur, cultuurhistorie en de toekomst van het gebied, én voor de lokale verhalen van Kasteel Groeneveld en Natuurgebied Kwintelooijen. In plaats van alleen informatie te bieden, nodigen de Ontdekcentra uit tot verwondering, bewustwording en verbondenheid met de omgeving. 

Deze plek brengt educatie, voorlichting en natuurbeleving samen, ”aldus Gijs de Kruif (directeur-bestuurder van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug). “Zo vergroten we de waardering voor het Nationaal Park en daarmee de bescherming van dit unieke gebied.”

De Ontdekcentra zijn een initiatief van Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Stichting Voorlichting en Educatie Kwintelooijen en Staatsbosbeheer. 

Interesse in een bezoek? Lees meer over de ontdekcentra.

 

 

Duurzame mobiliteitsvisie: derde bestuurlijke MONA bijeenkomst versterkt samenwerking

Op woensdag 24 september kwamen bestuurders, beleidsmakers, grondeigenaren en betrokken organisaties bijeen bij De Soester Duinen in Soest voor het derde bestuurlijke overleg in het kader van project MONA. Centraal stond de conceptversie van de gezamenlijke duurzame mobiliteitsvisie voor de Utrechtse Heuvelrug en haar flanken.

Sterke bestuurlijke vertegenwoordiging

De bijeenkomst kende een sterke bestuurlijke vertegenwoordiging, met gedeputeerde Van Schie (provincie Utrecht), diverse gemeenten op en om de Utrechtse Heuvelrug, NS, ANWB, Utrechts Landschap, Natuur en Milieu Federatie Utrecht, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en de jongerenraad van het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. 

Natuur en recreatie in balans vanuit mobiliteitsperspectief

In 2024 en 2025 werkten overheden, terreinbeheerders en andere betrokken partijen samen aan de duurzame mobiliteitsvisie via werksessies en bestuurlijke overleggen. Dit resulteerde in een conceptversie met een gezamenlijk toekomstbeeld voor 2050, gebaseerd op zeven leidende mobiliteitsprincipes. Hierbij ligt de focus onder andere op een balans tussen natuur en recreatieve verplaatsingen, het inzetten van hubs als slimme toegangspoorten, het benutten van innovatie en data voor sturing en spreiding, en de reis naar het natuurgebied als onderdeel van de beleving.  

Onder begeleiding van adviseurs van Rebel Group bespraken de deelnemers de inhoud van deze conceptvisie. Daarnaast gingen zij in op thema’s zoals eigenaarschap, regie en rollen, draagvlak en interne borging voor het vervolg.  

Van gezamenlijke visie naar concrete vervolgstappen

De inhoudelijke reacties worden verwerkt in de definitieve mobiliteitsvisie, die dit najaar wordt afgerond en tijdens een bestuurlijk tekenmoment op 4 december 2025 officieel wordt bekrachtigd. Daarnaast wordt een ontwikkelagenda opgesteld met korte-termijn maatregelen om de vervolgstappen uit de visie concreet te maken. Stap voor stap werken betrokken partijen zo samen aan een groen en duurzaam bereikbaar toekomstbeeld voor de Utrechtse Heuvelrug.

Project MONA: duurzame recreatieve mobiliteit

Dit project vindt plaats in het kader van een groter Europees samenwerkingsverband met partners uit Nederland, België, Duitsland en Frankrijk onder de naam MONA. Doel van het meerjarige Europese Interreg project MONA is het realiseren van duurzame en natuurgerichte mobiliteit en recreatie in natuurgebieden in Noordwest-Europa. Het project is medio 2023 van start gegaan met een looptijd van 4,5 jaar. 

Lees hier meer over MONA  

Derde Heuvelrugtuinsafari-video online: de tuin van Carolina en Kees

In Heuvelrugtuinen bruist het van het leven. Om dat zichtbaar te maken, organiseerden we op 24 mei een Heuvelrugtuinsafari met bioloog Luc Hoogenstein. We bezochten vier tuinen en ontdekten hoeveel planten en dieren er te vinden zijn, gewoon dicht bij huis. Met deze safari’s willen we laten zien hoe inwoners met kleine aanpassingen hun tuin klimaat- en natuurvriendelijk hebben ingericht, en hoe iedereen daarmee kan bijdragen aan meer biodiversiteit op de Utrechtse Heuvelrug.

Elke vrijdag delen we een nieuwe video van een van de bezochte tuinen.

Deze week staan we stil bij de tuin van Carolina en Kees uit Zeist. Zij hebben hun tuin vol tegels en buxus en hortensia’s omgetoverd tot een kleine, maar fijne Heuvelrugtuin. Met kleine aanpassingen in hun tuin heel waardevol geworden voor de natuur.

Ook kleine tuinen kunnen hun waarde voor de natuur hebben“, aldus Luc tijdens zijn bezoek aan deze tuin.

Bekijk hier de video

Deze reeks is tot stand gekomen in samenwerking met MN Media en De Groene Stad.

Heuvelrug vol Vlinders: gratis webinar met tips voor jouw tuin

Ben jij gefascineerd door de kleurrijke bezoekers in je tuin? Op woensdagavond 22 oktober 2025 organiseert Heuvelrugtuinen het gratis webinar ‘Heuvelrug vol Vlinders’, in samenwerking met De Vlinderstichting.

Tijdens dit interactieve webinar (20.00–21.30 uur) vertelt Lieveke Crombach alles over de vlinders die je op de Utrechtse Heuvelrug kunt tegenkomen. Je ontdekt hoe je je tuin aantrekkelijk maakt voor deze prachtige insecten en wat jij het hele jaar door kunt doen om ze te helpen. Wist je dat je in het najaar nog zo’n 15 verschillende dagvlinders kunt zien vliegen op de Heuvelrug?

Lieveke neemt je mee in:

  • de levenscyclus van de vlinder – van eitje tot rups, pop en volwassen vlinder

  • hoe je je tuin vlindervriendelijk maakt

  • welke planten en schuilplekken vlinders nodig hebben in herfst en winter

  • praktische tips om je tuin klaar te maken voor het nieuwe vlinderseizoen

Help de vlinders de winter door en geniet komend voorjaar van nóg meer vlinders in je tuin!

📅 Wanneer: woensdag 22 oktober 2025
🕗 Tijd: 20.00–21.30 uur
💰 Kosten: gratis
Meld je hier aan

Word jij afkoppelcoach in de gemeente Utrechtse Heuvelrug?

We krijgen steeds vaker te maken met periodes van droogte én hevige hoosbuien. Dat zorgt voor overlast: overbelasting van het riool en lozingen in sloten en beken, minder schoon drinkwater en stress voor de natuur. Gelukkig is er een eenvoudige oplossing: regenwater benutten in de tuin!

Door de regenpijp van het riool af te koppelen en regenwater op te vangen in een regenton, besparen we drinkwater en helpen we de natuur. Afkoppelen is vaak in 20 minuten geregeld, maar veel inwoners durven de stap niet zelf te zetten. Daar komen onze afkoppelcoaches in beeld.

Afkoppelcoaches gezocht

In de gemeente Utrechtse Heuvelrug is een enthousiast team van vrijwilligers actief. Omdat er veel aanvragen binnenkomen, zoeken we versterking!

Ben jij handig en wil je 1 à 2 keer per maand een paar uur je dorpsgenoten helpen met het afkoppelen van regenpijpen of aansluiten van een regenton? Dan ben jij de coach die we zoeken!

De coaches werken per twee dorpen:

  • Amerongen – Leersum
  • Driebergen – Doorn
  • Maarn – Maarsbergen

De gemeente zorgt voor een koffer met gereedschap én de benodigde materialen (zoals bocht, afsluitdop en slangpilaar). Er is geen vaste dag of tijd: je spreekt gewoon af wat jou uitkomt.

In oktober 2025 organiseren we weer een training Afkoppelcoach, met theorie en praktijk.

Interesse of vragen? Mail naar heuvelrugtuinen@dorpennatuur.nl of bel 06 209 447 44.


 

Waarom regenpijpen wél afkoppelen?

  1. Voorkomen van overstort van vervuild rioolwater naar oppervlaktewater, want dat is slecht voor de natuur. Alleen al uit de kern van Amerongen komt zo’n 20 miljoen liter rioolwater per jaar in het oppervlaktewater terecht!
  2. Waterzuivering is efficiënter met geconcentreerd rioolwater. Als het met veel regenwater wordt verdund, kunnen de zuiveringsbacteriën uitspoelen. Als er na de regen weer geconcentreerd rioolwater komt, zijn er niet genoeg bacteriën om het water goed te zuiveren.
  3. Meer water in de grond bufferen is goed voor bomen en planten.
  4. Opvang van regenwater voor hergebruik in een regenton bespaart drinkwater

Veelgehoorde bezwaren ontkracht

  1. We krijgen meer problemen met het grondwater zoals water in de kelders. Nee, dat is niet zo. Afkoppelen van regenwater verhoogt het grondwater met slechts 1%. Met hevige stortbuien is regenwater wél problematisch voor het riool want die kan de hoeveelheid regenwater niet aan: overstort in de natuur, met alle chemicaliën, zware metalen, etc. Bij sommige huizen overstroomt dewc en straten worden rivieren. En die ene % kan belangrijk zijn voor de planten in de tuin.
  2. Als je de regenpijp afkoppelt, is de doorvoer van het toilet niet voldoende. Nee, dat klopt (meestal) niet. Doorstroming is er altijd voldoende door gebruik van douche, wasmachine, vaatwasser, etc. Bij nieuwbouw zijn riool- en hemelwater gescheiden systemen, zonder verstoppingsproblemen. Bij huizen met een rieten kap mist de doorstroming van regenwater op het vuilwaterriool en dat werkt ook gewoon goed. Als er doorstroomproblemen zijn, dan is er iets mis met de riolering zelf: niet goed aangelegd of er is een verzakking/knik in de leiding ontstaan. Als dit niet wordt verholpen, dan is regenwater wellicht nodig voor de doorstroming, maar feitelijk is het lapwerk.
  3. Zinken dakgoten moet je niet afkoppelen: Naar het effect van zink is veel onderzoek gedaan. Het komt erop neer dat zink een uitlogend materiaal is, wat inhoudt dat zinkdeeltjes van de dakgoot in de toplaag van de bodem komen. Een mogelijkheid is het coaten van de goot, maar dat is nog slechter voor het milieu omdat deze coating giftig chemisch materiaal is. Bij PVC is het nadeel dat er door slijtage deeltjes microplastic in de grond komen. Maar als je de regenpijp niet afkoppelt, komen deze deeltjes via de rioolwaterzuivering in het oppervlaktewater en uiteindelijk in de oceaan terecht, want de waterzuivering kan ze er niet uit halen. Zo heeft elk materiaal wel nadelen. Afkoppelen blijft de beste optie voor het milieu.
  4. Mijn tuin is te klein voor al dat water: Op de Utrechtse Heuvelrug ligt (vooral ten noorden van de N225) zandgrond met een hele hoge waterdoorlaatbaarheid. Met andere woorden: het regenwater zakt snel weg.